हर्सशु क्र्याब डायनासोरभन्दा करिब २० करोड वर्ष पुराना हुन्

हर्सशु क्र्याब करिब ४५ करोड वर्षअघि नै समुद्रको पिँधमा घस्रिरहेका थिए। पहिलो डायनासोर करिब २४ करोड वर्षअघि मात्र देखा परे। त्यो फरक, करिब २० करोड वर्ष, भनेको हर्सशु क्र्याब डायनासोरभन्दा स्तनधारीको पूरै युगभन्दा लामो समयले पुराना हुन्।

खासमा गँगटो होइन

नाम भए पनि हर्सशु क्र्याब साँचो गँगटो होइन। यो माकुरा र बिच्छीसँग नजिकको आर्थ्रोपोड हो। आज चार प्रजाति जीवित छन्। एउटा उत्तरी अमेरिकाको पूर्वी तटमा र तीनवटा एसियाका तटमा पाइन्छन्।

शरीरले नाम बुझाउँछ। घोडाको नाल आकारको कडा खोलले अगाडिको भाग ढाक्छ। पछाडि लामो चुच्चो पुच्छर हुन्छ, जसलाई टेलसन भनिन्छ। पुच्छर हतियार होइन। छालले पल्टाउँदा जनावरले त्यसलाई आफूलाई सिधा पार्न प्रयोग गर्छ।

खासै नबदलिएको बनावट

जीवाश्मले सयौं करोड वर्षअघि पनि उही आधारभूत शरीर बनावट देखाउँछ। वैज्ञानिकले यस्ता जनावरलाई जीवित जीवाश्म भन्छन्, विकास रोकिएर होइन, पुराना समुद्रमा काम गरेको आकार अहिले पनि काम गर्ने भएर। त्यो अवधिमा तिनीहरू डायनासोर सक्ने घटनासहित धेरै सामूहिक विलुप्तिबाट बाँचे।

हरेक वसन्तमा ठूलो संख्यामा तिनीहरू डेलावेयर खाडीजस्ता तटमा अण्डा पार्न आउँछन्। पोथीले भिजेको बालुवामा हजारौं साना अण्डा पार्छ। बसाइँ सर्ने चराहरू आफ्नो लामो उडान यही खानासँग मिलाउँछन् र ऊर्जा भर्न अण्डा खान्छन्।

औषधि जोगाउने नीलो रगत

तिनको रगत नीलो हुन्छ किनभने त्यसले फलामको सट्टा तामा बोक्छ। त्यो रगत ब्याक्टेरियाका विषसँग भेट्दा छिटो जम्छ। प्रयोगशालाहरूले त्यसबाट बनेको परीक्षणले खोप, नसाबाट दिने औषधि र चिकित्सा उपकरण खतरनाक प्रदूषणबाट मुक्त छन् कि छैनन् भनेर जाँच्छन्।

रूख, फूल र डायनासोरभन्दा पुरानो जनावर अहिले आधुनिक अस्पताल सुरक्षाको हिस्सा हो। तिनका अण्डा पार्ने तट जोगाउनु भनेको पुरानो वंश र बसाइँ सर्ने चराहरू निर्भर खानाको स्रोत दुवै जोगाउनु हो।