इरान भन्छ, होर्मुज जलडमरूमध्य र आसपासमा सात तेल ट्याङ्करमाथि प्रहार

इरानको रिभोलुसनरी गार्डको नौसेनाले बिहीबार भन्यो, होर्मुज जलडमरूमध्य र आसपासमा सात तेल ट्याङ्करमाथि प्रहार भएको छ। तीमध्ये चारवटामा आगो लाग्यो र तीनवटा नौसेना खानीसँग ठोक्किएर क्षतिग्रस्त भए। दाबी पुष्टि भएमा, संयुक्त राज्य अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरी २८ मा इरानविरुद्ध युद्ध सुरु गरेयता जलमार्गमा एकै दिनमा क्षति पुगेका जहाजको यो सबैभन्दा ठूलो सङ्ख्या हुनेछ।

तेहरान के भन्छ

गार्डको नौसेनाले भन्यो, उत्तरी फारसको खाडीमा अवैध तेल स्थानान्तरण गरिरहेका चार जहाजलाई उसका फौजले बुधबार, अक्टोबर २१ मा पछ्याए र त्यसपछि एकै समयमा प्रहार गरे, जसबाट आगो लाग्यो, रोयटर्सले जनाएको छ। अन्य तीन जहाज होर्मुज जलडमरूमध्यको पश्चिममा खानीसँग ठोक्किएर क्षतिग्रस्त भए, गार्डले थप्यो। इरानी सरकारी टेलिभिजनले पनि उही विवरण दियो र चार ट्याङ्करले तेल स्थानान्तरण गरिरहेका बेला निशाना बनाइएको बतायो।

बयानसँगै चेतावनी पनि आयो। जलडमरूमध्य हुँदै जाने अवैध बाटो प्रयोग गर्ने जहाजलाई अमेरिकाले दिइरहेको सहयोग जारी रहेमा क्षेत्रका अमेरिकी अड्डाहरूविरुद्ध फराकिलो जवाफ आउन सक्ने गार्डले भन्यो। युद्ध सुरु भएदेखि इरानले खाडी मुलुकहरूमा रहेका अमेरिकी अड्डाहरूमा पटक पटक प्रहार गरेको छ।

जहाज निगरानी निकायबाट पुष्टि छैन

दुवै रिपोर्टमा जहाजको नाम, झण्डा वा हताहतको विवरण छैन। व्यापारी जहाजमाथिका हमला अभिलेख गर्ने बेलायती सैन्य केन्द्र युनाइटेड किङ्डम मेरिटाइम ट्रेड अपरेसन्सले ती घटना रिपोर्ट नगरेको एसोसिएटेड प्रेसले उल्लेख गरेको छ। केही जहाज कम्पनीले आजभोलि हमला रिपोर्ट गर्नै छाडेकाले बाहिरबाट सङ्ख्या जाँच्न गाह्रो भएको निगरानीकर्ताहरूले पछिल्ला दिनमा बताएका छन्।

यो दाबी पहिल्यै दबाबमा रहेको जलमार्गमा आएको हो। रोयटर्सले उद्धृत गरेको युकेएमटिओको तथ्याङ्कअनुसार जलडमरूमध्य आसपासका जहाजमाथिका रिपोर्ट गरिएका हमला अक्टोबर १९ सम्ममा एकै हप्तामा रेकर्ड १२ पुगेका थिए। होर्मुज हुँदै हुने तेल निर्यात अक्टोबर सुरुको उच्चतम दैनिक १ करोड ७० लाख ब्यारेलबाट घटेर अहिले करिब दैनिक १ करोड १० लाख ब्यारेलमा झरेको छ। अक्टोबर १७ मा इरानले दुई ट्याङ्कर जलडमरूमध्यमा खानीसँग ठोक्किएर आगलागीमा परेको बताएको थियो।

पृष्ठभूमिमा कूटनीति

इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले बुधबार, अक्टोबर २१ मा भने, तेहरान कूटनीतिका लागि खुला छ तर आफ्नो रक्षा गर्न तयार छ। इरानी बन्दरगाहमाथिको नाकाबन्दी हटाउनेसहितका सर्त अमेरिका पूरा गरेमा एक हप्ताभित्र युद्ध अन्त्य गरेर जलडमरूमध्य पूर्ण रूपमा खोल्ने प्रस्ताव इरानले राखिरहेको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उक्त प्रस्तावको पछिल्लो संस्करण अस्वीकार गरेका छन् र दुवै पक्षले अप्रत्यक्ष सम्पर्क जारी रहेको बताएका छन्।

वासिङ्टनले भने क्षेत्रमा तेस्रो विमानवाहक जहाज र हजारौं सैनिकसहित थप फौज पठाइरहेको एसोसिएटेड प्रेसले जनाएको छ। यो तैनाथीले मध्यपूर्वमा दशकौंयताकै ठूलो अमेरिकी नौसेना र वायुसेना उपस्थिति थप बलियो बनाएको छ। यो कदम इजरायलमा हुने प्रतिस्पर्धात्मक चुनावभन्दा केही दिनअघि र युद्धसँग जोडिएको इन्धनको उच्च मूल्यले मतदाता रिसाएको अमेरिकी मध्यावधि चुनाव, नोभेम्बर ३, भन्दा दुई हप्ताभन्दा कम समयअघि आएको हो।

स्रोतहरू

रोयटर्स र एसोसिएटेड प्रेसको रिपोर्टिङ।