नवौं सर्किटले पहिलो संशोधनका आधारमा क्यालिफोर्नियाका जलवायु खुलासा कानुनहरू रोक्यो

सान फ्रान्सिस्को: एक संघीय पुनरावेदन अदालतले सोमबार, नोभेम्बर ९, २०२६ मा क्यालिफोर्नियाका देशमै पहिलो जलवायु खुलासा कानुनका ठूला भागहरू लागू गर्न रोक लगायो र राज्यले सम्भवतः पहिलो संशोधनको उल्लंघन गर्दै अभिव्यक्तिमा बाध्य पारेको ठहर गर्यो। यो निर्णय दुई कानुन रोक्न मुद्दा हाल्ने अमेरिकी चेम्बर अफ कमर्स, अमेरिकन फार्म ब्युरो फेडेरेसन र क्यालिफोर्नियाका धेरै व्यापार समूहका लागि आंशिक जित हो।

अदालतले के रोक्यो र के अनुमति दियो

नवौं सर्किटका तीन न्यायाधीशको इजलासले सिनेट विधेयक २६१ भनेर चिनिने जलवायु सम्बन्धी वित्तीय जोखिम कानुन लागू गर्न रोक लगायो। उक्त कानुनले वार्षिक ५० करोड डलरभन्दा बढी आम्दानी भएका कम्पनीहरूले हरेक दुई वर्षमा जलवायु सम्बन्धी वित्तीय जोखिम खुलाउनुपर्ने व्यवस्था गर्छ। यस बुँदामा इजलास सर्वसम्मत थियो। कानुनले कम्पनीहरूलाई तथ्य मात्र दिनुको सट्टा राजनीतिक रूपमा संवेदनशील विषयमा मूल्य बोकेका धारणा दिन बाध्य पार्ने भएकाले यो सम्भवतः असफल हुने इजलासले भन्यो, रोयटर्सले जनायो।

इजलासले सिनेट विधेयक २५३ भनेर चिनिने जलवायु कर्पोरेट डाटा जवाफदेहिता कानुनको एक भाग पनि रोक्यो। उक्त कानुनले वार्षिक १ अर्ब डलरभन्दा बढी आम्दानी भएका व्यवसायले हरेक वर्ष उत्सर्जन रिपोर्ट गर्नुपर्ने व्यवस्था गर्छ। अदालतले आपूर्तिकर्ता, ग्राहक र मूल्य शृंखलाका अन्य पक्षले उत्पादन गर्ने अप्रत्यक्ष उत्सर्जन, जसलाई स्कोप ३ उत्सर्जन भनिन्छ, त्यसको प्रतिवेदन राज्यले माग्न रोक लगायो। इजलासले उक्त आवश्यकता क्यालिफोर्नियाका घोषित हितका लागि धेरै टाढा गएको ठहर गर्यो।

क्यालिफोर्नियाले सिनेट विधेयक २५३ को बाँकी भाग अझै लागू गर्न सक्छ। कम्पनीहरूले आफ्नै प्रत्यक्ष उत्सर्जन, स्कोप १, र आफूले किन्ने तथा खपत गर्ने ऊर्जाबाट हुने उत्सर्जन, स्कोप २, रिपोर्ट गर्नैपर्छ। फोली एन्ड लार्डनर कानुनी फर्मको विश्लेषणले २०२५ का लागि स्कोप १ र स्कोप २ खुलासा बुझाउने म्याद फैसला आएको भोलिपल्ट, मंगलबार नोभेम्बर १०, २०२६ मा पर्ने उल्लेख गर्यो।

न्यायाधीशहरू र तर्क

पूर्व राष्ट्रपति बाराक ओबामाद्वारा नियुक्त सर्किट न्यायाधीश ज्याकलिन एन्गुयेनले निर्णय लेखिन्। उनले जलवायु परिवर्तनले आगामी वर्षहरूमा मानव गतिविधिलाई झन् बढी असर गर्ने तर पहिलो संशोधनले सरकारले अभिव्यक्तिमा बाध्य पार्ने क्षमतालाई सीमित गर्ने लेखिन्। राज्यले आफैं विद्यमान खुलासा प्रकाशित गर्न वा कम्पनीहरूलाई प्रोत्साहन दिन सक्ने इजलासले भन्यो।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पद्वारा नियुक्त सर्किट न्यायाधीश मार्क बेनेटले आंशिक असहमति जनाए। उनले दुवै कानुन पूर्ण रूपमा रोक्ने थिए। इजलासमा पूर्व राष्ट्रपति जर्ज डब्लु बुसद्वारा नियुक्त जिल्ला न्यायाधीश कियो मात्सुमोतो पनि थिइन्। फोली विश्लेषण अनुसार मुद्दा चेम्बर अफ कमर्स विरुद्ध सान्चेज, नम्बर २५-५३२७ हो।

मुद्दा यहाँसम्म कसरी आयो

डेमोक्र्याट गभर्नर गेभिन न्युसमले सन् २०२३ मा दुवै कानुनमा हस्ताक्षर गरे र क्यालिफोर्निया यस प्रकारको जलवायु खुलासा माग्ने पहिलो अमेरिकी राज्य बन्यो। विरोधीहरूले कानुनले ठूलो लागत थोपर्ने र वाक् स्वतन्त्रताको संरक्षण उल्लंघन गर्ने तर्क गरे। मुद्दाका प्रतिवादीमा क्यालिफोर्निया एयर रिसोर्स बोर्डका अधिकारी र महान्यायाधिवक्ता रब बोन्टा छन्। दुवै कार्यालयले सोमबार टिप्पणीका लागि गरिएका अनुरोधको तत्काल जवाफ दिएनन्, रोयटर्सले जनायो।

पुनरावेदन अदालतले मुद्दा लस एन्जलसका जिल्ला न्यायाधीश ओटिस राइटकहाँ फिर्ता पठायो, जसले क्यालिफोर्नियालाई दुवै कानुन लागू गर्न दिएका थिए। अमेरिकी चेम्बर लिटिगेसन सेन्टरका अध्यक्ष ड्यारिल जोसेफरले निर्णयलाई एक विज्ञप्तिमा महत्त्वपूर्ण जित भने र चेम्बरले स्थायी निषेधाज्ञा खोज्ने बताए। क्यालिफोर्निया चेम्बर अफ कमर्सले पनि नोभेम्बर ९ मा जारी आफ्नी अध्यक्ष जेनिफर बारेको विज्ञप्तिमा फैसलाको स्वागत गर्यो।

अब के हुन्छ

फैसला प्रारम्भिक हो र मुद्दा अब लस एन्जलसको जिल्ला अदालतमा फर्कन्छ। फोली विश्लेषण अनुसार पक्षहरूसँग पुनरावेदन अदालतमा पुनः सुनुवाइ माग्न १४ दिन छ। सिनेट विधेयक २५३ अन्तर्गत पर्ने कम्पनीहरूका लागि तत्कालको व्यावहारिक असर विभाजित छ: स्कोप १ र स्कोप २ रिपोर्ट गर्ने दायित्व कायम छ र त्यसको म्याद मंगलबार आउँछ, जबकि आपूर्ति शृंखला प्रतिवेदन र छुट्टै जलवायु जोखिम प्रतिवेदन अहिलेका लागि रोकिएका छन्।

स्रोतहरू

रोयटर्स र ब्लुमबर्ग लले सोमबार फैसलाबारे रिपोर्ट गरे। क्यालिफोर्निया चेम्बर अफ कमर्स र कानुनी फर्म फोली एन्ड लार्डनरले सोही दिन निर्णयबारे विज्ञप्ति र विश्लेषण प्रकाशित गरे।