गोवा धावनमार्ग घटना: प्रतिवेदनले Air India Express चालक दललाई दोष दियो

१७१ जना सवार Air India Express को विमान गोवाको Dabolim विमानस्थलमा भारतीय नौसेनाको लडाकु विमान उडान भर्दै गर्दा सक्रिय धावनमार्गमा प्रवेश गर्‍यो। अनुसन्धानकर्ताहरूले एयरलाइन चालक दलले हवाई ट्राफिक नियन्त्रणका निर्देशन पालना नगर्नु र गलत बुझिएको अनुमति नै यस घटनाको सम्भावित कारण भएको बताएका छन्। Aircraft Accident Investigation Bureau, AAIB ले अप्रिल ३, २०२६ को घटनाबारे आफ्नो ३५ पृष्ठको अन्तिम प्रतिवेदन जारी गर्‍यो, र सञ्चारमाध्यमले अक्टोबर ३१, २०२६ मा निष्कर्षहरू सार्वजनिक गरे।

यो उडान Air India Express AXB 1109 थियो, Delhi जाने Boeing 737-8। विमानमा १६५ यात्रु र ६ चालक दल गरी जम्मा १७१ जना थिए। कोही घाइते भएनन् र कुनै विमानमा क्षति भएन। परिणाम विनाशकारी हुन सक्थ्यो, प्रतिवेदनले भन्यो।

कहिल्यै नदिइएको अनुमति

प्रतिवेदनले दुई सम्भावित कारण नाम दिएको छ: चालक दलले ATC निर्देशन पालना नगर्नु र सञ्चारको गलत व्याख्या। सतह आवागमन नियन्त्रकले चालक दललाई "Expect back track" भने। चालक दलले त्यो कललाई धावनमार्गमा प्रवेश गरेर ब्याकट्र्याक गर्ने अनुमति ठान्यो। त्यो अनुमति थिएन। चालक दल होल्डिङ बिन्दुमा रोकिएन। चालक दलले पहिले 119.7 MHz मा Navy Approach लाई पनि सम्पर्क गरेन। होल्ड निर्देशनमा भएको readback र hearback त्रुटिले असफलता थप्यो।

ककपिट र टावर, चरणबद्ध रूपमा

ककपिटभित्र, प्रतिवेदनले तालिम व्यवस्थातर्फ औंल्याएको छ। तालिमरत Pilot Monitoring प्रशिक्षकमाथि अत्यधिक निर्भर रह्यो, टाउको तल राख्यो र विमान धावनमार्ग नजिक पुग्दा अर्को पाइलटलाई सचेत गराएन। धावनमार्गमा नौसेनाका लडाकु पाइलटले छिटो कदम चाले। लडाकुले आफ्नो उडान तीव्र बनायो, यात्रु विमानबाट करिब ९०० देखि १,००० मिटरको दूरीसहित धावनमार्गमा करिब २,००० मिटर तल उड्यो र करिब ४५० फिट उचाइमा पुग्यो।

Dabolim मा विभाजित नियन्त्रण व्यवस्था

Dabolim नौसैनिक हवाई अड्डा INS Hansa भित्रको नागरिक क्षेत्र हो। नौसेनाले टावर र एप्रोच नियन्त्रण चलाउँछ, भने Airports Authority of India ले सतह आवागमन नियन्त्रण सम्हाल्छ। नियन्त्रण बाँडिएको ठाउँमा स्पष्ट वाक्यांश, होल्डिङ बिन्दुमा कडा रोक र सही फ्रिक्वेन्सीमा कल झनै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

अनुसन्धानकर्ताले चाहेका परिवर्तन

अनुसन्धानकर्ताहरूले TWY N2 लाई HOTSPOT का रूपमा चिन्ह लगाउन, संलग्न चालक दलका लागि परामर्श र थप तालिम, AAI वाक्यांशको समीक्षा, तथा DGCA र AAIB-Defence बीच नजिकको सहकार्य चाहेका छन्। अन्तिम प्रतिवेदनले अब सुधारहरू लिखित रूपमा राखेको छ।

स्रोतहरू

AAIB अन्तिम प्रतिवेदनबारे Hindu BusinessLine मार्फत PTI, Indian Aviation News र Aviation Today का रिपोर्टहरू, तल लिङ्क गरिएका छन्।