बजार गिरावटले रुपियामा दबाब दिइरहेका बेला बैंक इन्डोनेसियाले मुख्य दर ५.७५ प्रतिशतमा राख्यो

बैंक इन्डोनेसियाले बुधबार २०२६ अक्टोबर २१ मा आफ्नो मुख्य ब्याजदर परिवर्तन गरेन, देशको सेयर बजारमा एक चौथाइ शताब्दीभन्दा बढी समययताकै खराब गिरावट आएको र रुपिया रेकर्ड न्यून स्तरको नजिक रहेको बेला पनि। केन्द्रीय बैंकले आफ्नो मानक सात दिने रिभर्स रेपो दर ५.७५ प्रतिशतमा राख्यो, यो लगातार चौथो पटक हो, र रातभरको निक्षेप सुविधा दर २५ आधार बिन्दुले बढाएर ५.०० प्रतिशत बनायो। ऋण सुविधा दर ६.५० प्रतिशतमै रह्यो।

बजार दबाबमा बाँडिएको निर्णय

निर्णय बजारको अपेक्षाको नजिक रह्यो, तर थोरै फरकले मात्र। रोयटर्सले २९ अर्थशास्त्रीमा गरेको सर्वेक्षणमा १५ जनाले मुख्य दर नबदलिने अपेक्षा गरेका थिए भने बाँकीले बिकबिकाउ रोक्न कम्तीमा २५ आधार बिन्दु वृद्धि अपेक्षा गरेका थिए। वाल स्ट्रिट जर्नलको सर्वेक्षणमा नौमध्ये सात अर्थशास्त्रीले दर स्थिर रहने र दुई जनाले चौथाइ बिन्दु वृद्धि अपेक्षा गरेका थिए। बैंक इन्डोनेसियाले रुपिया जोगाउन सन् २०२६ को मे र जुनबीच तीन चरणमा दर १०० आधार बिन्दुले बढाइसकेको थियो।

गभर्नर डेस्ट्री दमयन्तीले यो निर्णयको उद्देश्य रुपिया स्थिर राख्ने, विदेशी पुँजी फिर्ता ल्याउने र मुद्रास्फीति केन्द्रीय बैंकको लक्ष्य दायराभित्र राख्ने रहेको बताइन्, वाल स्ट्रिट जर्नलले उनको पत्रकार सम्मेलनको रिपोर्टमा भनेको छ। सेप्टेम्बर २०२६ मा समग्र मुद्रास्फीति ३.२८ प्रतिशत थियो, जुन बैंकको १.५ देखि ३.५ प्रतिशतको लक्ष्य दायराभित्र पर्छ, र मूल मुद्रास्फीति घटेर २.८४ प्रतिशत भयो, जसले बोर्डलाई मुख्य दर स्थिर राखेर निक्षेप दर बदल्ने ठाउँ दियो।

गिरावट पछाडि MSCI को झट्का

दबाब सूचकाङ्कको निर्णयबाट आयो, घरेलु अर्थतन्त्रबाट होइन। MSCI ले गत हप्ता भन्यो कि उसले इन्डोनेसियालाई सन् १९८९ देखि रहेको उदीयमान बजारको दर्जाबाट हटाएर अलग श्रेणीमा लैजाने विचार गरिरहेको छ, कारण बजार पारदर्शितामाथिका प्रश्न हुन्। वाल स्ट्रिट जर्नलका अनुसार MSCI को अन्तिम निर्णय जुन २०२७ मा आउने अपेक्षा छ। दर्जा घटेमा इन्डोनेसियाली सेयर विश्वका कोषहरूले पछ्याउने मुख्य MSCI सूचकाङ्कबाट बाहिरिनेछन् र ती सूचकाङ्क पछ्याउने कोषहरूले बिकबिकाउ गर्नुपर्नेछ।

चेतावनीले बिकबिकाउ सुरु गर्‍यो। जकार्ता कम्पोजिट सूचकाङ्क शुक्रबार ११.६ प्रतिशत घट्यो, जुन जनवरी १९९८ पछिकै एक दिनको सबैभन्दा खराब गिरावट हो, र सोमबार २०२६ अक्टोबर १९ मा सुरुको कारोबारमा थप ५ प्रतिशत घट्यो, दुई दिनको रेकर्ड गिरावट। पछि मंगलबार २०२६ अक्टोबर २० मा सूचकाङ्क झन्डै ३ प्रतिशत सम्हालियो, जब अधिकारीहरूले बजार पारदर्शिता र मूल्य निर्धारण प्रक्रिया सुधार्ने कदम घोषणा गरे, जसमा थोरै मात्र सेयर घुम्ने कम्पनीहरूलाई मुख्य सूचकाङ्कबाट हटाउने पनि थियो। बिकबिकाउ बन्डसम्म फैलियो र पुँजी बहिर्गमन तीव्र भयो, वाल स्ट्रिट जर्नलले जनायो।

मुद्रामा पनि दबाब पर्‍यो। रुपिया मंगलबार २०२६ अक्टोबर २० मा कमजोर भएर प्रति डलर १८,०३० पुग्यो, जुन जुनमा बनेको प्रति डलर १८,१९० को रेकर्ड न्यून स्तरको नजिक हो, र यस वर्ष यसमा झन्डै ८ प्रतिशत गिरावट आएको छ, रोयटर्सको रिपोर्टअनुसार यो क्षेत्रका मुद्रामध्ये सबैभन्दा खराब प्रदर्शन हो। निर्णयको बिहान, २०२६ अक्टोबर २१ मा, जकार्ता सूचकाङ्क सुरुको कारोबारमा थप १.३१ प्रतिशत घटेर ५,२०९.५ मा थियो र ऊर्जा सेयर गिरावटमा अगाडि थिए, यो आँकडा CNBC इन्डोनेसियाको डेटाका आधारमा एसियन कभरेजले दिएको हो।

विश्लेषकहरू अब के हेर्दैछन्

बैठकअघि केही अनुमानकर्ताले आफ्नो राय बदलेर केन्द्रीय बैंकले कदम चाल्ने अपेक्षा गरेका थिए। सिटीबैंकले परिवर्तन नहुने अपेक्षाबाट हटेर ५० आधार बिन्दुको अग्रिम वृद्धि अनुमान गर्‍यो भने क्यापिटल इकोनोमिक्स र पर्माटा बैंकले २५ आधार बिन्दु अपेक्षा गरे, यो जानकारी २०२६ अक्टोबर २० को रिपोर्टमा छ। क्यापिटल इकोनोमिक्सका जेसन टुभेले निर्णयअघि चेतावनी दिएका थिए कि दर स्थिर राख्दा केन्द्रीय बैंकमाथि राजनीतिक दबाबका प्रश्न फेरि उठ्न सक्छन् र मुद्रामा दबाब थपिन सक्छ।

अब परीक्षा नोभेम्बरमा हुनेछ। CIMB का विश्लेषकहरूले हालैको टिप्पणीमा भनेका छन्, जसलाई वाल स्ट्रिट जर्नलले उद्धृत गरेको छ, लगानीकर्ताको कमजोर मनोभाव, ऊर्जाको उच्च मूल्य, फेरि देखिएका वित्तीय जोखिम र कडा विश्व मौद्रिक अवस्थाले नोभेम्बरमा चौथाइ बिन्दुको दर वृद्धि ल्याउन सक्छ। अहिलेलाई बैंक इन्डोनेसियाले सानो औजार रोजेको छ। उसले रातभरको निक्षेपमा बैंकहरूले पाउने ब्याज बढायो, मुख्य दर ५.७५ प्रतिशतमै राख्यो र रुपियाको रक्षा त्यही सङ्केत, हस्तक्षेप र MSCI चेतावनीपछि वाचा गरिएका पारदर्शिता कदमहरूमा छोड्यो।

स्रोतहरू

Reuters: Indonesia's central bank keeps main rate unchanged, hikes deposit facility rate Wall Street Journal: Bank Indonesia Holds Key Rate as MSCI Downgrade Threat Weighs on Markets Reuters: Bank Indonesia narrowly expected to hold interest rates despite market turmoil