फ्रान्सको १० वर्षे बन्डको प्रतिफल ५ प्रतिशत पुग्यो, सन् २००२ यताकै उच्च

फ्रान्सको मुख्य ऋण लागतले बुधबार २४ वर्षदेखि नाघेको थिएन भन्ने रेखा पार गर्यो। फ्रान्स सरकारको १० वर्षे बन्डको प्रतिफलले ०९१४ GMT मा ५.००२ प्रतिशत छोयो, जुन सन् २००२ यताकै उच्च हो। त्यसपछि यो ५ प्रतिशतभन्दा अलिकति तल झर्यो र दिनमा करिब ८ आधार अंकले बढेको थियो, रोयटर्सले जनाएको छ।

युरोजोनको मापदण्ड मानिने जर्मन बन्डको सट्टा फ्रान्सेली बन्ड राख्न लगानीकर्ताले माग्ने अतिरिक्त प्रतिफल करिब १५७ आधार अंक पुग्यो, जुन सन् २०११ यता देखिएको स्तरनजिक हो। द वाल स्ट्रिट जर्नलले युरोपेली बिहानी कारोबारका ट्रेडवेब र LSEG तथ्यांक उद्धृत गर्दै फ्रान्सेली प्रतिफल ६.९ आधार अंक बढेर ४.९८८ प्रतिशत र अन्तर झन्डै १५७ आधार अंक रहेको जनाएको छ। जर्मन १० वर्षे बन्डको प्रतिफल ३.४१५ प्रतिशत थियो।

एक साताभरको निरन्तर बिक्री

यस साता फ्रान्सेली प्रतिफल १६ आधार अंकभन्दा बढी बढेको छ। यो विश्वका ठूला अर्थतन्त्रका बन्डमध्ये सबैभन्दा ठूलो वृद्धि हो। ती बन्ड औसतमा ५.४ आधार अंक मात्र बढेका छन्, रोयटर्सले उद्धृत गरेको LSEG तथ्यांकले देखाउँछ। बन्डसँगको अन्तर युरोजोनमै सबैभन्दा फराकिलो छ र अक्टोबर सुरुको झन्डै १६० आधार अंकको उच्च स्तरतिर फर्किरहेको छ, जुन १५ वर्षयताकै उच्च हो। अक्टोबर १ मा पनि प्रतिफलले दिनभित्र ४.९८९ प्रतिशत छोइसकेको थियो।

युरोजोनको अर्को ठूलो ऋणी इटाली भने धेरै कम प्रभावित भएको छ। इटालीको १० वर्षे प्रतिफल यस साता ८ आधार अंक मात्र बढेको छ, जुन फ्रान्सको वृद्धिको आधा हो। इटालीको बन्डमाथिको अतिरिक्त प्रतिफल ११३ आधार अंकमा छ।

"घरेलु अशान्ति अहिलेका लागि शान्त देखिए पनि फ्रान्सबारे चिन्ता कायमै छ," डोइचे बैंकका रणनीतिकार जिम रिडले भनेको कुरा रोयटर्सले उल्लेख गरेको छ।

बजेट राजनीति र सडक प्रदर्शन आमनेसामने

बन्ड खरिदकर्ताले एकैपटक दुई समस्याको मूल्य तोकिरहेका छन्। प्रधानमन्त्री सेबास्टियन लेकर्नुको सरकारले विभाजित संसदबाट बजेट पारित गराउने र ठूलो घाटा घटाउने प्रयास गरिरहेको छ। घाटा यस वर्ष GDP को ५.४ प्रतिशत रहेको अनुमान छ र करिब ५४ अर्ब युरोको कटौती प्याकेजभित्र अर्को वर्ष ५.० प्रतिशतमा झार्ने लक्ष्य छ। सार्वजनिक ऋण GDP को करिब ११९ प्रतिशत छ। मंगलबार राष्ट्रिय सभाले २०२७ को बजेट विधेयकको राजस्व भागमाथिको मतदान स्थगित गर्यो, जुन त्यही दिनका लागि तय थियो। सभाको आधिकारिक टेलिभिजन च्यानललाई उद्धृत गर्दै द वाल स्ट्रिट जर्नलले यो स्थगनबारे समाचार दिएको हो।

"त्यसैले फ्रान्सबारे आशावादी हुने कारण हामी कमै देख्छौं," कमर्जबैंकका दर रणनीतिकार एरिक लिमले लेखेको टिप्पणी जर्नलले उद्धृत गरेको छ।

दोस्रो समस्या सडकमा छ। जीवनयापनको लागतविरुद्धका व्यापक प्रदर्शन अक्टोबर १७ मा हिंसात्मक भए, पेरिस र अन्य सहरमा दंगा र लुटपाट भए। मंगलबारसम्म हिंसा शान्त भएको थियो, तर शनिबार थप प्रदर्शनको योजना छ। मंगलबार युरोपको सबैभन्दा ठूलो किराना शृंखला कारफोरले दंगाका कारण आफ्नो सञ्चालन नाफा मार्जिन वृद्धिको लक्ष्य घटायो। अशान्ति कम्पनीको नतिजासम्म पुगेको यो प्रत्यक्ष संकेत हो।

यो स्तर किन महत्त्वपूर्ण छ

५ प्रतिशतको प्रतिफल प्राविधिक जिज्ञासा मात्र होइन। फ्रान्स राज्य त्यही दरमा ऋण लिन्छ, र उच्च प्रतिफलमा हुने हरेक लिलामीले ब्याजको बोझ बढाउँछ, जुन बोझ बजेटमा विद्यालय र अस्पतालसँग प्रतिस्पर्धा गर्छ। बजारको ऋण लागत सरकारी बन्डको दरका आधारमा तय हुने कर्जा र धितोमा पनि सर्छ। त्यसैले यस्तो वृद्धि टिक्यो भने केन्द्रीय बैंकले केही नगरीकनै घरपरिवार र कम्पनीका लागि अवस्था कडा हुन्छ।

यो वृद्धि विश्वव्यापी प्रवृत्तिको हिस्सा हो। ऊर्जाको मूल्य बढेपछि केन्द्रीय बैंकले ब्याजदर बढाउँदा यस वर्ष विश्वभर सरकारी बन्डका प्रतिफल बढेका छन्, र बुधबार तेल फेरि प्रति ब्यारेल ११० डलरमाथि पुग्यो। फ्रान्सलाई फरक पार्ने कुरा भनेको उसको ऋणको आकार र लगानीकर्ताको नजरमा संसदबाट बजेट योजना पारित हुने ग्यारेन्टी दिन नसक्ने कमजोर सरकार हो। अर्को वर्ष हुने कडा प्रतिस्पर्धायुक्त राष्ट्रपति चुनावअघिको अनिश्चितताले दबाब थपेको छ।

स्रोतहरू

रोयटर्स र द वाल स्ट्रिट जर्नलले प्रतिफलको स्तर, अन्तर र रणनीतिकारका टिप्पणीबारे समाचार दिएका हुन्। दुवै माध्यमले उद्धृत गरेका बजार तथ्यांक LSEG र ट्रेडवेबले दिएका हुन्।