एयर्हार्ट अभियानले लगुनको वस्तु उनको विमान भएको प्रमाण भेटेन

ताराया वस्तु अमेलिया एयर्हार्टको विमान होइन। दक्षिण प्रशान्तको दुर्गम प्रवाल टापु निकुमारोरोमा गएको एउटा अभियानले सोमबार, Oct. 19, स्थानीय समयमा, टापुको लगुनमा देखिएको आकारलाई सन् १९३७ मा हराएको एयर्हार्टको लकहिड इलेक्ट्रा 10E विमानसँग जोड्ने कुनै निर्णायक प्रमाण नभेटिएको घोषणा गर्यो।

यो अभियान ओरेगनको युजिनमा रहेको आर्कियोलोजिकल लिगेसी इन्स्टिच्युट, पर्ड्यु रिसर्च फाउन्डेसन र पर्ड्यु विश्वविद्यालयको संयुक्त प्रयास थियो। यसका १७ सदस्यहरू Oct. 6 मा किरिबातीको राजधानी तारावाबाट जहाजमा हिँडेर Oct. 12 मा निकुमारोरो पुगे। समुद्री यात्रा पाँच दिन लाग्यो। मौसमले काम लम्ब्यायो, र टोलीले टापु नजिक सात दिन बितायो, जसमा चार दिन किनारमा काम गर्यो।

वस्तु धातु होइन, रूखहरू रहेछन्

टोली एउटै विचार जाँच्न गएको थियो। सन् 2020 मा उपग्रह तस्बिरमा पहिलो पटक देखिएको, ताराया प्रायद्वीप अगाडिको लगुनमा रहेको आकार विमानको भग्नावशेष जस्तै देखिएकाले छुट्टै खोजको कारण बन्यो। अनुसन्धानकर्ताहरू यसलाई ताराया वस्तु भन्छन्।

जमिनमा पुगेपछि उत्तर स्पष्ट भयो। पर्ड्युले आफ्नो विज्ञप्तिमा भने अनुसार त्यो आकार प्रायद्वीपको बालुवा किनारमा बगाएर ल्याइएका ठूला रूखहरूको समूह हुन सक्ने देखियो। टोली पुग्नुअघि नै त्यसको धेरै भाग टुक्रिएर बगिसकेको थियो, र Y आकारको एउटा टुक्रा मात्र बाँकी थियो। तस्बिरमा धातु जस्तो देखिएको चमक सतहमा जमेको कार्बोनेट तहबाट आएको थियो, विमानको बाहिरी भागबाट होइन। नजिकका अरू वस्तुहरूमा पनि प्रवाल बालुवाको त्यही तह थियो।

टोलीले तैपनि अध्ययनका लागि केही वस्तुहरू फेला पार्यो। तीमध्ये ताराया प्रायद्वीप नजिकको लगुनमा भेटिएको करिब ३० इन्च लामो स्टिलको ट्युब पनि छ। पर्ड्युका अनुसार यी खोजहरूले टापुको पश्चिमतर्फको च्यानल तातिमान पासेजबाट लगुनमा पस्ने वस्तुहरू कसरी पानी पार गरेर तारायामा थुप्रिन्छन् भन्ने देखाउन सक्छन्।

ठूलो सिद्धान्त अझै जीवित

यो वस्तु होइन भन्ने निष्कर्षले एयर्हार्ट कहाँ खसे भन्ने प्रश्न टुंग्याउँदैन। आर्कियोलोजिकल लिगेसी इन्स्टिच्युटका कार्यकारी निर्देशक रिक पेटिग्रुले टोलीले ताराया वस्तु के हो भनेर पत्ता लगाउने आफ्नो लक्ष्य पूरा गरेको बताए। पर्ड्युका कानुनी सल्लाहकार र अभियानका सदस्य स्टिभ शुल्ट्जले टोली एउटा अनुमान जाँच्न निस्किएको र प्रमाणलाई अन्त्यसम्म पछ्याएको बताए।

दुवैले कास्टअवे सिद्धान्ततर्फ संकेत गरे, जस अनुसार एयर्हार्ट र उनका नाभिगेटर फ्रेड नुनान निकुमारोरोको चट्टानमा उत्रिए र त्यहीँ अलपत्र परेर मरे। टोलीले त्यो ठूलो सिद्धान्त पछाडिका प्रमाण अझै बलिया रहेको बतायो, र पर्ड्युले खोज जारी राख्ने बतायो।

कहिल्यै पूरा नभएको उडान

एयर्हार्ट र नुनान Jul. 2, 1937 मा पपुवा न्युगिनीको लाएबाट विश्व भ्रमण उडानको अन्तिम चरणहरू मध्ये एकमा निस्किए। उनीहरू निकुमारोरोबाट करिब ४०० माइल उत्तरपश्चिमको हाउल्यान्ड टापुतर्फ जाँदै थिए, र कहिल्यै पुगेनन्। संयुक्त राज्य अमेरिकाले टेक्सास जत्रो आकारको समुद्री क्षेत्रमा दुई हप्ता खोज्यो र केही भेटेन।

एयर्हार्टले २२,००० माइल उडान गरिसकेकी थिइन्, र ७,००० माइल बाँकी थियो। पर्ड्यु रिसर्च फाउन्डेसनको पैसाले इलेक्ट्रा किनेको थियो, जसलाई उनी आफ्नो उड्ने प्रयोगशाला भन्थिन्, र उडानपछि विमान पर्ड्युलाई फिर्ता गर्ने उनको योजना थियो। यही पुरानो सम्बन्धले इन्डियानाको एउटा विश्वविद्यालय किन किरिबातीको सानो टापुसम्म जहाजमा गइरहन्छ, र यो खाली नतिजा किन अन्तिम शब्द हुनेछैन भन्ने बुझाउँछ।

स्रोतहरू

पर्ड्यु विश्वविद्यालय, CNN र USA TODAY ले अभियानका निष्कर्षहरू, टोलीको संरचना र यात्रा मितिहरू, ताराया वस्तुका प्रमाणहरू र सन् १९३७ को बेपत्ता घटनाको पृष्ठभूमिबारे रिपोर्ट गरे।