यमनमा हुथी हिरासतमा संयुक्त राष्ट्र मानवअधिकार कर्मचारीको मृत्यु, संयुक्त राष्ट्रले अनुसन्धान माग गर्‍यो

यमनमा संयुक्त राष्ट्र मानवअधिकार कार्यालयका एक यमनी कर्मचारीको हुथी हिरासतमा मृत्यु भएको संयुक्त राष्ट्रले शनिबार जनाएको छ। मोहम्मद एल शामीलाई हुथी वास्तविक अधिकारीहरूले ६ जुन २०२४ देखि मनोमानी रूपमा थुनामा राखेका थिए। उनको परिवारले दिएको जानकारीअनुसार उनको मृत्यु एक महिनाभन्दा बढी अघि भएको थियो, तर परिवारलाई भर्खरै मात्र जानकारी दिइयो। हुथी अधिकारीहरूले उनको मृत्यु कसरी भयो भनेर बताएका छैनन्।

संयुक्त राष्ट्रका मानवअधिकार उच्चायुक्त भोल्कर टर्कले शनिबार जेनेभाबाट जारी गरेको वक्तव्यमा यो मृत्युलाई अत्यन्त विनाशकारी भने। टर्कले मोहम्मदको परिवार र प्रियजनहरूप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गरे र यो संयुक्त राष्ट्र मानवअधिकार कार्यालय तथा समग्र संयुक्त राष्ट्रका लागि हृदयविदारक क्षति भएको बताए। मोहम्मदको परिवारले उनको मृत्युको कारण वा परिस्थितिबारे कुनै व्याख्या पाएको छैन, र उनीहरू सत्य जान्न हकदार छन्, उनले भने।

अनुसन्धानको माग

टर्कले हुथी अधिकारीहरूसँग पूर्ण पारदर्शिता र मृत्युको तत्काल, स्वतन्त्र र गहन अनुसन्धान माग गरे। त्यसका लागि सबै सम्बन्धित चिकित्सा र थुना अभिलेखहरू खुलासा गर्न, प्रमाणहरू सुरक्षित राख्न र घोषणा गरिने कुनै पनि मृत्युको कारणको स्वतन्त्र जाँच गर्न आवश्यक छ, उनले भने। गलत कामका लागि जवाफदेहिता हुनैपर्छ, टर्कले भने।

महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले शनिबार छुट्टै वक्तव्य जारी गरे। उनले एल शामीको मृत्युबाट आफू स्तब्ध भएको बताए, त्यसको निन्दा गरे र अनुसन्धानको मागमा साथ दिए। संयुक्त राष्ट्रले मृत्युको परिस्थितिबारे वास्तविक अधिकारीहरूसँग तत्काल जवाफ खोजिरहेको छ। एल शामीलाई जुन २०२४ मा थुनामा राखिएदेखि अधिकारीहरूले संयुक्त राष्ट्रका बारम्बारका अनुरोधका बाबजुद उनको अवस्थाबारे कुनै जानकारी वा उनी जीवित रहेको प्रमाण दिएका थिएनन्, वक्तव्यमा भनिएको छ।

जुन २०२४ देखि थुनामा

एल शामीलाई ६ जुन २०२४ मा पक्राउ गरिएको थियो। त्यस क्रममा हुथीहरूले संयुक्त राष्ट्र र अन्य सहायता संस्थाहरूसँग काम गर्ने ६० भन्दा बढी मानिसलाई थुनेका थिए र उनीहरूलाई अमेरिकी र इजरायली जासुसी सञ्जालको हिस्सा भएको आरोप लगाएका थिए, एसोसिएटेड प्रेसले जनाएको छ। यमनका प्रधानमन्त्री शाया अल जिन्दानीले मृत्युको निन्दा गरे, हुथीहरूलाई पूर्ण रूपमा जिम्मेवार ठहराए र जिम्मेवारहरूलाई जवाफदेही बनाउन माग गरे, रोयटर्सले जनाएको छ।

थुनामा भएको दोस्रो मृत्यु

एल शामी हुथी थुनामा मृत्यु हुने दोस्रो संयुक्त राष्ट्र कर्मचारी हुन्। विश्व खाद्य कार्यक्रमका एक सहकर्मीको फेब्रुअरी २०२५ मा मृत्यु भएको थियो। संयुक्त राष्ट्रले आफ्ना कर्मचारीको सुरक्षाबारेको चिन्ताका कारण सोही महिना हुथी नियन्त्रित यमनका केही भागमा आफ्ना कार्यहरू रोकेको थियो, एसोसिएटेड प्रेसले जनाएको छ।

टर्कले थुनामा रहेका अन्य संयुक्त राष्ट्र कर्मचारीहरूको सुरक्षा र अवस्थाबारे आफू गम्भीर रूपमा चिन्तित रहेको बताए। तीमध्ये उनकै कार्यालयका सात सहकर्मी तथा थुनामा रहेका मानवीय र नागरिक समाजका कामदारहरू छन्। उनले उनीहरूको तत्काल र बिना सर्त रिहाइका लागि फेरि अपिल गरे। गुटेरेसले थुनामा रहेका ७० संयुक्त राष्ट्र कर्मचारी, पाँच पूर्व संयुक्त राष्ट्र कर्मचारी तथा मानवीय र नागरिक समाज संस्थाका कर्मचारीहरूप्रति आफू गहिरो रूपमा चिन्तित रहेको बताए र उनीहरूलाई तत्काल र बिना सर्त रिहा गर्नुपर्ने माग दोहोर्‍याए।