एसियाली प्यारा खेलकुदमा तीन पटक स्वर्ण विजेता नीरज यादवको ४२ वर्षमा निधन

भारतका सबैभन्दा सफल प्यारा खेलाडीमध्ये एक र एसियाली प्यारा खेलकुदमा तीन पटक स्वर्ण पदक विजेता नीरज यादवको ४२ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। उनी मंगलबार राति आफ्नै फ्ल्याटमा मृत फेला परेका थिए, र भारतका मुख्य प्यारा एथलेटिक्स प्रशिक्षक एस. सत्यनारायणले बुधबार IANS समाचार एजेन्सीलाई यादवले आत्महत्या गरेको पुष्टि गरे।

"हो, नीरजले आफ्नै फ्ल्याटमा आत्महत्या गरे। यो अत्यन्त दुर्भाग्यपूर्ण र दुखद छ। यो चरम कदमको कारण अझै पत्ता लागेको छैन," सत्यनारायणले IANS लाई भने। The Times of India ले पनि प्रशिक्षकको यही पुष्टि छापेको छ, जसमा उनले यादवलाई मंगलबार राति फ्ल्याटमा विष सेवन गरेको जानकारी पाएको बताएका छन्। त्यो विवरण पुष्टि भएको छैन र मृत्युको परिस्थिति स्थापित भएको छैन। बुधबार दिल्लीको गुरु तेग बहादुर अस्पतालमा शव परीक्षण भइरहेको थियो, र प्यारालम्पिक च्याम्पियन सुमित अन्तिल तथा प्यारा खेलाडी विपिन कसाना अस्पतालमा उपस्थित थिए, The Times of India का स्रोतहरूले बताए।

ढिलो सुरु भएको करियर

यादवको जन्म १० फेब्रुअरी १९८४ मा भएको थियो र उनी उत्तर प्रदेशको गाजियाबादका थिए। सात वर्षको उमेरमा उनलाई पोलियो भएको पत्ता लाग्यो र उनले बाँकी जीवन ह्विलचेयर प्रयोग गरे। उनले सन् २०१५ मा ३१ वर्षको उमेरमा एथलेटिक्स सुरु गर्नुअघि करिब सात वर्ष ह्विलचेयर टेनिस खेले।

उनको प्रगति छिटो भयो। सन् २०१५ को दिल्ली राज्य एथलेटिक्स प्रतियोगितामा उनले सट पुट, भाला र डिस्कसमा स्वर्ण पदक जिते, र सन् २०१६ मा फज्जा ग्रान्ड प्रिक्समा F55 वर्गको पुरुष सट पुट र डिस्कसमा रजत पदक जिते। F55 वर्ग बसेर प्रतिस्पर्धा गर्ने फिल्ड खेलाडीका लागि हो।

एसियाली प्यारा खेलकुदमा तीन स्वर्ण

उनका ठूला नतिजा एसियाली प्यारा खेलकुदमा आए। सन् २०१८ मा जकार्तामा उनले २९.८४ मिटरको एसियाली कीर्तिमानसहित पुरुष F55 भाला उपाधि जिते। सेप्टेम्बर २०२२ मा उनले मोरक्कोको माराकेश प्यारा एथलेटिक्स ग्रान्ड प्रिक्समा भारतको नयाँ राष्ट्रिय कीर्तिमानसहित स्वर्ण जिते।

अक्टोबर २०२३ मा आयोजित हाङझाउ एसियाली प्यारा खेलकुदमा उनले थप दुई स्वर्ण पदक जिते। उनले २४ अक्टोबर २०२३ मा F54, F55 र F56 संयुक्त वर्गको डिस्कस उपाधि जिते र चार दिनपछि पुरुष F55 भाला स्वर्ण पनि जिते, जससँगै उनको करियरमा एसियाली प्यारा खेलकुदका तीन उपाधि भए।

करियर अन्त्य गराउने डोपिङ मुद्दा

अक्टोबर २०२३ मा बेंगलुरुमा प्रतियोगिता बाहिर संकलन गरिएको नमुनामा प्रतिबन्धित एनाबोलिक स्टेरोइड स्ट्यानोजोलोल पोजिटिभ देखियो, र राष्ट्रिय एन्टि डोपिङ एजेन्सीले उनलाई अस्थायी रूपमा निलम्बन गर्‍यो। यादवले अनुशासनात्मक प्रक्रियामार्फत आफ्नो नमुनाको DNA परीक्षण माग गरेको The Times of India ले जनाएको छ। MyKhel ले उनको हाङझाउका दुई स्वर्ण पदक त्यस मुद्दापछि खोसिएको र त्यससँग जोडिएको सरकारी नगद पुरस्कार पनि नदिइएको जनाएको छ।

यसै महिना जापानको आइची-नागोयामा एसियाली प्यारा खेलकुद हुँदा उनको निलम्बन सकिएको थिएन, त्यसैले उनले प्रतिस्पर्धा गर्न पाएनन्। सत्यनारायणले पत्रकारहरूलाई खेलकुद गुमाउनुले यादवलाई गहिरो असर गरेको हुन सक्ने तर उनी केबाट गुज्रिरहेका थिए भन्ने कसैले निश्चित रूपमा भन्न नसक्ने बताए।

यादवको विवाह सन् २०१८ मा भएको थियो। भारतले आइची-नागोया खेलकुदमा कुल ११४ पदक जितेको कीर्तिमान मनाइरहेकै बेला उनको मृत्युको खबर आयो।

स्रोतहरू

IANS, The Times of India र MyKhel ले प्रशिक्षकको पुष्टि तथा यादवको करियर र डोपिङ मुद्दाका विवरण प्रकाशित गरे।