मेसा, एरिजोना: चढेपछि इरानी बन्दीहरूको निर्वासन उडान रद्द, वकिल भन्छन्

मेसा, एरिजोना: पाकिस्तान हुँदै इरानतर्फ इरानी बन्दीहरूलाई लैजान लागिएको एउटा अमेरिकी निर्वासन उडान आइतबार बिहान, ८ नोभेम्बर २०२६ मा अचानक रद्द भयो, जब कम्तीमा आठ जना मेसा, एरिजोनाको विमानमा चढिसकेका थिए। केही बन्दीहरूसँग कुरा गरेका इरानियन अमेरिकन लिगल डिफेन्स फन्डका वकिल अली रहनामाले एसोसिएटेड प्रेसलाई उडान कुनै स्पष्टीकरण बिना रद्द गरिएको र बन्दीहरूलाई फेरि हिरासतमा लगिएको बताए।

फाइलिङमा के छ

आइतबार अदालतमा बुझाइएको एउटा कागजातमा इरानियन अमेरिकन लिगल डिफेन्स फन्डले अमेरिकी जिल्ला न्यायाधीश आना सी. रेयेसलाई शनिबार साँझ एक बन्दीकी अमेरिकी नागरिक पत्नीबाट थाहा पाएको जनायो कि अध्यागमन अधिकारीहरूले आइतबार बिहान करिब ४ बजे ११ जना इरानी नागरिकलाई इस्लामाबाद, पाकिस्तानको उडानबाट हटाउने योजना बनाएका थिए, र १० नोभेम्बरमा त्यहाँबाट इरान स्थानान्तरण हुने थियो। एबीसी न्युजले ११ जना तय भएको, १० पुरुष र एक महिला, विमान उड्न तयार भएर बसेको, र समूहलाई हिरासतमा फर्काइएको जनाएको छ। रहनामाले रद्द हुनुअघि कम्तीमा आठ जना चढेको बताए। उनले चढेका बन्दीहरूलाई इरानी हित खण्डका एक वरिष्ठ अधिकारीले भेटेको बताए, यो वासिङ्टनस्थित पाकिस्तानको दूतावासभित्र रहेको इरानी प्रतिनिधि कार्यालय हो, र उनीहरूलाई इरानी सरकारले पाकिस्तानबाट इरान लैजाने बताइएको थियो। रहनामाले कम्तीमा एक जनाले करिब दुई वर्ष हिरासतमा बसेपछि फर्कन मानेको पनि बताए। गृह सुरक्षा विभागले एपीलाई अध्यागमन तथा भन्सार प्रवर्तनले सम्भावित निष्कासन कारबाहीबारे टिप्पणी नगर्ने बताएको छ, जसमा उडान तालिका, यात्रु सूची, गन्तव्य वा व्यक्तिगत मुद्दाका विवरण पर्छन्।

उडान पछाडिको अदालती लडाइँ

यो उडान फन्डले ७ जुलाई २०२६ मा वासिङ्टनको संघीय अदालतमा हालेको मुद्दासँग जोडिएको छ, जसमा सरकारले इरानी शरण खोज्नेहरूबारेको गोपनीय जानकारी इरानी अधिकारीहरूसँग बाँडेको आरोप छ। विभागले मुख्य आरोप अस्वीकार गरेको छ, र रेयेसले दाबीहरूमा फैसला गरेकी छैनन्। उनले समयमा भने नियन्त्रण गरेकी छन्। १५ अक्टोबरको सुनुवाइमा, जसको प्रतिलिपि सार्वजनिक गर्न उनले ५ नोभेम्बरमा आदेश दिइन्, न्याय विभागका वकिल दिमितार जर्जिएभ-रेमेलले अदालतलाई इरानमा निष्कासनबारे सरकारको जवाफ अगस्टदेखि बदलिएको र अहिले हो भएको बताए, यात्रा तेस्रो देश हुँदै तय गरिएको छ। रेयेसले इजलासबाटै जवाफ दिइन्: "के हामी आफ्नो हिरासतमा रहेका मानिसहरूलाई हामी युद्धमा रहेको देशमा पठाउन लागेका हौं?" उनले मानिसहरूलाई त्यस क्षेत्रमा फर्काउनु भनेको कम्तीमा "निश्चित मृत्युको गम्भीर खतरा" भएको बताइन्। उनको आदेशअनुसार सरकारले इरान वा तेस्रो देश हुँदै इरानीहरूलाई हटाउने कुनै पनि योजना अन्तिम रूप दिएको २४ घण्टाभित्र अदालतलाई जानकारी दिनुपर्छ, र कुनै पनि निष्कासनअघि पाँच कार्य दिनको लिखित सूचना दिनुपर्छ। उनले उल्लंघन भएमा अवहेलना कार्यवाही हुने चेतावनी दिइन्।

फैसला अझै आएको छैन

फन्डको आइतबारको फाइलिङले त्यस आदेशको स्पष्ट उल्लंघनको आरोप लगायो। उसले रेकर्डमा चिन्न सकिने अन्तिम लिखित सूचना सरकारले ३ नोभेम्बरमा बुझाएको सिलबन्द सूचना भएको जनायो, त्यसैले आइतबार बिहान ४ बजेको निष्कासनअघि पाँच कार्य दिन बितेका थिएनन्। सरकारले सोही दिन सिलबन्द जवाफ दियो। कुनै फैसला आएको छैन, र अवहेलनाको कुनै निष्कर्ष पनि छैन। न्याय विभागले पहिले नै ४ नोभेम्बरमा रेयेसलाई उनको सूचना आदेश खारेज गर्न अनुरोध गरेको थियो, र त्यस अनुरोधमा पनि उनले फैसला गरेकी छैनन्। सेप्टेम्बर २०२५ र जनवरी २०२६ बीच इरानका लागि तीन निर्वासन उडानमा १०० भन्दा बढी इरानी नागरिक गएको एपीले जनाएको छ। आइतबारको उडान त्यसयताको पहिलो ज्ञात प्रयास हुने थियो, र त्यो मेसामा जमिनमै सकियो।

स्रोतहरू

एसोसिएटेड प्रेसले ८ नोभेम्बरमा रद्द भएको उडान र वकिलको भनाइबारे रिपोर्ट गरेको थियो। एबीसी न्युजले ११ जनाको समूह र हिरासतमा फिर्ती बारे रिपोर्ट गरेको थियो। द अमेरिकन कोरम र एसटक्सको अदालती रेकर्ड कभरेजले आइतबारको फाइलिङ, १५ अक्टोबरको आदेश र सार्वजनिक भएको सुनुवाइ प्रतिलिपि अगाडि ल्याए।