भारतले २०२६/२७ मा इथानोलका लागि चिनी मोड्ने कार्य शून्यमा झार्यो

चिनीको मूल्य उच्च र उखु बाली कमजोर भएपछि भारतले तेल कम्पनीहरूलाई २०२६/२७ मा उखुको रस, सिरप वा बी हेभी मोलासेसबाट बनेको इथानोल नखोज्न भन्यो।

भारतले आफ्ना तेल बजारीकरण कम्पनीहरूलाई २०२६/२७ आपूर्ति वर्षमा इथानोल उत्पादनका लागि चिनी मोड्ने कार्य शून्यमा झार्न निर्देशन दिएको छ। पेट्रोलमा बढी इथानोल मिसाउन उखुमा निर्भर कार्यक्रमका लागि यो ठूलो परिवर्तन हो।

यो निर्देशन १६ अक्टोबर २०२६ मा रोयटर्सले रिपोर्ट गरेको पछिल्लो इथानोल टेन्डरमा देखियो। टेन्डर दस्तावेजमा भनिएको छ: "भारत सरकारले इथानोल आपूर्ति वर्ष २०२६-२७ का लागि इथानोलका लागि चिनी मोड्ने कार्य शून्यमा झार्न निर्देशन जारी गरेको छ।" यसमा थप भनिएको छ: "यस परिमाण बोलपत्र टेन्डरमा उखुको रस, चिनी वा चिनी सिरप र बी हेभी मोलासेसबाट उत्पादित इथानोलका लागि कुनै प्रस्ताव मागिएको छैन।"

टेन्डरमा के परिवर्तन भयो

इन्डियन आयल कर्प, भारत पेट्रोलियम कर्प र हिन्दुस्तान पेट्रोलियम कर्पले नोभेम्बरदेखि सुरु हुने आपूर्ति वर्षका लागि ११ अर्ब लिटर इथानोलका लागि बोलपत्र आह्वान गरे। यस पटक बोलपत्र अन्य कच्चा पदार्थबाट आउनुपर्छ। टेन्डरले मकै, टुटेको चामल र भारतीय खाद्य निगमको अतिरिक्त चामलबाट बनेको इथानोललाई अनुमति दिन्छ।

मकै इथानोलको अर्थशास्त्र पनि परिवर्तन भयो। मकैमा आधारित इथानोलका लागि प्रोत्साहन प्रति लिटर ५.७९ रुपैयाँबाट घटाएर २.७९ रुपैयाँ बनाइयो। यसले खरिद मूल्य प्रति लिटर ७१.८६ रुपैयाँबाट ६८.८६ रुपैयाँमा झार्यो। हालका वर्षमा मकैमा सरेका उत्पादकहरूले अब कम प्रतिफल पाउनेछन्, जबकि सरकारले उनीहरूलाई चिनीले छोडेको खाली ठाउँ भर्न भनिरहेको छ।

यस पटक चिनीले किन जित्यो

भारत विश्वको सबैभन्दा ठूलो चिनी उपभोक्ता हो। चिनी उत्पादन घट्दा घरेलु मूल्य छिटो बढ्छ र सरकारमाथि घरपरिवार, खाद्य कम्पनी र राज्य सरकारहरूको दबाब पर्छ। यस वर्ष बालीको अवस्था त्यही समयमा कमजोर भयो।

८ अक्टोबर २०२६ मा नयाँ दिल्लीस्थित अमेरिकी कृषि विभागको विदेशी कृषि सेवाले भारतको २०२६/२७ चिनी उत्पादन अनुमान ३३.६ मिलियन मेट्रिक टनबाट घटाएर २९.५ मिलियन मेट्रिक टन बनायो। यसले गम्भीर वर्षा कमीलाई कारण बतायो। उखु बाली ४५५ मिलियन टनबाट घटेर ४३४ मिलियन टन हुने अनुमान गरियो।

सोही मूल्याङ्कनले पानीको अभावले मिल सञ्चालनमा जोखिम हुने र खडेरी जस्तो अवस्थाले सन् २०२७ को सुरुमा मिलिङ जटिल बनाउन सक्ने चेतावनी दियो। उखु बाली सानो हुनु भनेको कम चिनी, कम मोलासेस र चिनी तथा इथानोल दुवै बेच्ने मिलहरूका लागि कठिन छनोट हो। चिनी उत्पादन घटिरहेको बेला उखुको रस वा सिरप इन्धनमा मोड्दा आपूर्ति थप घट्ने र मूल्य थप बढ्ने थियो।

इन्धन मिश्रणका लागि यसको अर्थ के हो

भारतले यस वर्षको सुरुमा E20 पेट्रोललाई राष्ट्रव्यापी अनिवार्य मापदण्ड बनायो। E20 मा २० प्रतिशत इथानोल हुन्छ। सरकारले प्रदूषण घटाउन र तेल आयात घटाउन यो मिश्रणलाई प्रोत्साहन गर्यो। केही मोटर चालकहरू यो मिश्रणले पुराना सवारीलाई हानि गर्न सक्ने डर मान्छन्।

चिनी मोड्ने कार्य शून्य हुँदैमा E20 सकिँदैन, तर उखुबाट मात्र लक्ष्य पूरा गर्न कठिन हुन्छ। तेल कम्पनीहरूले अब मकै र चामलबाट बढी इथानोल जुटाउनुपर्छ, अन्न भण्डार नजिक आपूर्ति बनाउनुपर्छ र ढुवानी लागत व्यवस्थापन गर्नुपर्छ। अन्न इथानोल अपुग भए मिश्रण गर्नेहरूले बढी किन्न, बढी तिर्न वा आपूर्ति वृद्धिमा ढिलाइ स्वीकार गर्नुपर्ने हुन सक्छ। मकै प्रोत्साहन कटौतीले अन्न डिस्टिलरीहरूको मार्जिन साँघुरो बनाउँछ।

चिनी मिलहरूका लागि यो आदेशले उच्च मूल्यको समयमा चिनी बिक्री जोगाउँछ, तर रस र सिरपका लागि भरपर्दो इथानोल बाटो हटाउँछ। डिस्टिलरीमा लगानी गरेका मिलहरूले कुन उखु धारा अझै योग्य छन् र शून्य मोड्ने नियम कति लामो रहन्छ भन्ने स्पष्टता खोज्नेछन्।

अब के हुन्छ

मकै र चामलले नयाँ मूल्यमा ११ अर्ब लिटर पूरा गर्न सक्छन् कि सक्दैनन् भन्ने टेन्डरले देखाउनेछ। बोलपत्रको मात्रा, प्रत्येक कच्चा पदार्थको हिस्सा र उखु बाटो फेरि खोल्ने पछिल्लो टेन्डरमा ध्यान दिनुपर्छ। चिनीको मूल्य, वर्षाको तथ्याङ्क र सन् २०२७ को सुरुको मिल क्रसिङ पनि हेर्नुपर्छ। उखु बाली सुधार भए सरकारले नियम खुकुलो बनाउन सक्छ। खडेरीले आपूर्ति फेरि घटाए चिनी सुरक्षित रहनेछ र अन्नले अर्को वर्ष पनि मिश्रण कार्यक्रम धान्नेछ।

भारतले २०२६/२७ मा इथानोलका लागि चिनी मोड्ने कार्य शून्यमा झार्यो

मुख्य बुँदाहरू

टेन्डरमा के परिवर्तन भयो

यस पटक चिनीले किन जित्यो

इन्धन मिश्रणका लागि यसको अर्थ के हो

अब के हुन्छ

स्रोतहरू

समयरेखा

स्रोतहरू