अल्बर्टाले क्यानाडामै रहने पक्षमा मतदान गर्‍यो, अलग हुने बाटो अस्वीकार

अल्बर्टाले क्यानाडाको हिस्सा नै रहने पक्षमा मतदान गरेको छ। पहिलो गणनाले रहने पक्षलाई धेरै अगाडि देखाएपछि CBC News ले मंगलबार बिहान सबेरै नतिजाको अनुमान गर्‍यो, र मतगणना १० लाख मत नाघ्दासम्म Elections Alberta का अनौपचारिक नतिजाले त्यही अग्रता कायम राखे।

गणना अझै चलिरहेका बेला करिब ७६ प्रतिशत मतदाताले क्यानाडाको प्रान्त नै रहने विकल्प रोजेका थिए। करिब २३ प्रतिशतले भने प्रान्तीय सरकारले अलगावसम्बन्धी दोस्रो र बाध्यकारी जनमतसंग्रहतर्फ लैजान सक्ने कानुनी प्रक्रिया सुरु गरोस् भन्ने पक्षमा मत दिए। करिब एक तिहाइ मत गनिएपछि CBC ले सोमबार राति आफ्नो अनुमान सार्वजनिक गर्‍यो, र ४१ प्रतिशत मतदान केन्द्रको नतिजा आउँदासम्म त्यो अनुपात खासै फेरिएन। रहने पक्ष प्रान्तका सबै क्षेत्रमा अगाडि रह्यो। एडमन्टन र क्यालगरीमा यो पक्ष ८० प्रतिशत नाघ्यो, र अलगावको समर्थन सबैभन्दा बलियो मानिने ग्रामीण मध्य अल्बर्टाका केही भागमा पनि ६० प्रतिशतभन्दा माथि रह्यो।

मतदान केन्द्रमा लामो रात

नतिजा ढिलो आयो। सोमबार ढिलो खुलेका १०६ ठाउँमा मतदानको समय थपियो, र तीमध्ये अन्तिम केन्द्र राति १० बजे बन्द भयो, जुन तय गरिएको समयभन्दा दुई घण्टाभन्दा बढी ढिलो हो। प्रान्तका सबै मतदान केन्द्र बन्द भएको पुष्टि नभएसम्म Elections Alberta ले आफ्नो नतिजा रोकेर राख्यो। आदिवासी समुदायका मतदाताको बलियो सहभागिता रहेको CBC ले जनायो, र Siksika Nation क्षेत्रको एउटा मतदान केन्द्रमा मतपत्र सकिएपछि लाइनमा रहेका सबैले मतदान गर्न पाऊन् भनेर त्यो केन्द्र राति १० बजेपछि पनि खुला रह्यो भनिएको छ। सहभागिता एक सातादेखि बढिरहेको थियो: जनमतसंग्रहको दिनअघि नै १३ लाख ५० हजारभन्दा बढी अल्बर्टावासीले, अर्थात् योग्य मतदाताको करिब ४३ प्रतिशतले, अग्रिम वा विशेष मत दिएका थिए।

ओटावाले भन्यो एकता, एडमन्टनले भन्यो बलियो अल्बर्टा

प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले एक विज्ञप्तिमा नतिजाको स्वागत गरे। उनले भने, "अल्बर्टावासीले स्पष्ट छनोट गरेका छन्। उनीहरूले एकता रोजे, सँगै निर्माण गर्ने र एकअर्काको ख्याल राख्ने बाटो रोजे।" उनले "क्यानाडा यसका भागहरूको जोडभन्दा ठूलो छ" पनि भने, र अल्बर्टावासी तथा सबै क्यानाडावासी अब सँगै अगाडि बढ्ने बताए। जनमतसंग्रह आह्वान गरे पनि आफैँ अलगावको समर्थन नगर्ने प्रान्तीय प्रधानमन्त्री ड्यानियल स्मिथले प्रारम्भिक नतिजाले क्यानाडामै रहने पक्षमा व्यापक समर्थन देखाएकामा आफू "धेरै खुसी" रहेको बताइन्, र अल्बर्टावासीले संयुक्त क्यानाडाभित्रको बलियो अल्बर्टाका पक्षमा मत दिएको भनिन्। उनले मंगलबार प्रान्तलाई सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम छ।

वास्तवमा के निर्णय भयो

अलगावको प्रश्न मतपत्रका दस प्रश्नमध्ये दशौँ थियो, र यो स्वतन्त्रतामाथिको प्रत्यक्ष मतदान थिएन। अर्को पक्षले जितेको भए पनि पछिल्लो कुनै मितिमा बाध्यकारी मतदानतर्फ लैजाने संवैधानिक प्रक्रिया मात्र सुरु हुन्थ्यो, र यो जनमतसंग्रह आफैँ प्रान्तीय सरकारका लागि बाध्यकारी छैन। आप्रवासन, स्वास्थ्य र शिक्षा जस्ता सेवामा पहुँच, मतदाता पहिचान र संवैधानिक अधिकारसम्बन्धी बाँकी नौ प्रश्नको गणना अझै चलिरहेको थियो, र Elections Alberta ले ती नतिजा आउन दिनौं लाग्न सक्ने बताएको छ। जनमतसंग्रहको आधिकारिक नतिजा अक्टोबर २९ का लागि तय गरिएको छ।

यो मतदान पुराना गुनासाबाट जन्मिएको अभियानको अन्त्य हो: अल्बर्टाको ऊर्जा सम्पत्तिले बाँकी देशलाई धानेको छ, संघीय जलवायु नीतिले यसको तेल उद्योगलाई खतरामा पारेको छ, र यसका ५१ लाख जनताको आवाज ओटावामा निकै कम सुनिन्छ भन्ने धारणा। संयुक्त राज्य अमेरिकासँग व्यापार युद्ध चलिरहेका बेला कार्नीका लिबरलहरूले सन् २०२५ को संघीय चुनाव जितेपछि यो आन्दोलन झन् चर्कियो। धेरैजसो बाल्यकाल अल्बर्टामै बिताएका कार्नीले अन्तिम सातामा अलगावको बाटोविरुद्ध अभियान चलाए र छोडेर जाने पक्षको मतलाई खतरनाक जोखिमको खेल भने। क्युबेकका मतदाताले सन् १९८० र १९९५ मा आफ्नै सार्वभौमिकता जनमतसंग्रहको सामना गरे र दुवैपटक रहने पक्ष नै रोजे। अलगाववादी नेताहरूले सोमबारअघि नै हारले आफ्नो अभियान नटुंगिने बताएका थिए, र अक्टोबर १६ मा सार्वजनिक Angus Reid सर्वेक्षणले ६२ प्रतिशत अल्बर्टावासी अलगाववादी आन्दोलन कहिल्यै पूर्ण रूपमा नहराउने विश्वास गर्छन् भन्ने देखायो।