बल्गेरियाली मूर्तिकार तथा पूर्व संस्कृति मन्त्री भेज्दी रशिदोभको ७४ वर्षमा निधन
दुई पटक बल्गेरियाको संस्कृति मन्त्री र पछि राष्ट्रिय सभाको सभामुख बनेका रशिदोभको शुक्रबार बिहानै हृदयाघातबाट निधन भएको उनको दल गेर्बले घोषणा गरेको र परिवारले पुष्टि गरेको छ।
मुख्य बुँदाहरू
- दुई पटक आफ्नो देशको संस्कृति मन्त्री बनेर पछि राष्ट्रिय सभाको सभामुख बनेका बल्गेरियाली मूर्तिकार भेज्दी रशिदोभको ७४ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। गेर्ब दलको प्रेस कार्यालयले उनको निधन शुक्रबार, ६…
- उनका काँसाका बिथोभेन मुखुण्डाहरू भ्याटिकन सङ्ग्रहालयमा छन्, र तिनमध्ये बाह्र वटा पाल्मा दे मायोर्काको मूर्ति पार्कमा जोआन मिरो, पाब्लो पिकासो, वासिली कान्डिन्स्की र एडुआर्दो चिलिदाका कृतिहरूसँगै…
- भेज्दी लेटिफ रशिदोभ १४ डिसेम्बर १९५१ मा दिमित्रोभग्राद मा टर्की मूलको परिवारमा जन्मिएका थिए। उनी दुई वर्षका हुँदा परिवार हास्कोभो सर्यो। उनी दस वर्षका हुँदा उनकी आमा, गायिका काद्री ल्यातिफोभा,…
दुई पटक आफ्नो देशको संस्कृति मन्त्री बनेर पछि राष्ट्रिय सभाको सभामुख बनेका बल्गेरियाली मूर्तिकार भेज्दी रशिदोभको ७४ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। गेर्ब दलको प्रेस कार्यालयले उनको निधन शुक्रबार, ६ नोभेम्बर २०२६ को बिहानै भएको घोषणा गरेको छ। उनको परिवारले पछि नोभा टेलिभिजनलाई उनको मृत्यु हृदयाघातबाट भएको पुष्टि गरेको रेडियो बल्गेरियाले जनाएको छ।
उनका काँसाका बिथोभेन मुखुण्डाहरू भ्याटिकन सङ्ग्रहालयमा छन्, र तिनमध्ये बाह्र वटा पाल्मा दे मायोर्काको मूर्ति पार्कमा जोआन मिरो, पाब्लो पिकासो, वासिली कान्डिन्स्की र एडुआर्दो चिलिदाका कृतिहरूसँगै राखिएका छन्।
अनाथालयबाट सुरु भएको जीवन
भेज्दी लेटिफ रशिदोभ १४ डिसेम्बर १९५१ मा दिमित्रोभग्राद मा टर्की मूलको परिवारमा जन्मिएका थिए। उनी दुई वर्षका हुँदा परिवार हास्कोभो सर्यो। उनी दस वर्षका हुँदा उनकी आमा, गायिका काद्री ल्यातिफोभा, कार दुर्घटनामा बितिन्, र उनले वर्षौं अनाथालयमा बिताए।
उनले सोफियाको माध्यमिक ललितकला विद्यालयबाट स्नातक गरे र त्यसपछि राष्ट्रिय कला एकेडेमीमा मूर्तिकला अध्ययन गरेर सन् १९७८ मा स्नातक गरे। सन् १९८५ मा उनले पेरिसको सिटे इन्टरनासियोनाल देज आर्टमा आवासीय अवसर पाए। तीन वर्षपछि, पेरिसमै, आर्ट डायलगले उनलाई उनका बिथोभेन मुखुण्डाहरूका लागि उत्कृष्ट विदेशी कलाकार घोषित गर्यो। उनले त्यस्ता ६० भन्दा बढी काँसाका मुखुण्डा बनाए। यस शृङ्खलाको अन्तिम ठूलो प्रदर्शनी «बिथोभेन - मास्क्स» ले मे २०२५ मा सोफियास्थित उनको आफ्नै भेज्दी आर्ट ग्यालरीमा २० मुखुण्डा र नौ रेखाचित्र एकसाथ प्रस्तुत गर्यो।
घोडा र सेन्टौर अर्को विषय थियो, जसमा उनी जीवनभर फर्किरहे। सन् २०१२ मा उनले जापानको योकोहामास्थित अश्व सङ्ग्रहालयमा पाँच मूर्ति र १७ जलरङ चित्र देखाए। उनको एउटा मूर्ति अझै पनि भार्नामा हुने गोल्डेन रोज बल्गेरियाली फिचर फिल्म महोत्सवका विजेताहरूलाई दिइन्छ।
सन् २००२ मा राष्ट्रपति गेओर्गी पर्भानोभले उनको ३० वर्षे कलाकारिताको सम्मानमा उनलाई पहिलो श्रेणीको अर्डर अफ स्टारा प्लानिना प्रदान गरे। सन् २००४ मा उनी बल्गेरियाली विज्ञान एकेडेमीका सम्बद्ध सदस्य बने। उनका सम्मानहरूमा भ्याटिकनको दान्ते अलिघिएरी स्वर्ण पदक र रुसको पहिलो श्रेणीको अर्डर अफ अलेक्जान्डर नेभ्स्की पनि थिए।
नगर परिषददेखि संस्कृति मन्त्रीसम्म
रशिदोभले मेयर स्टेफान सोफियान्स्कीको कार्यकालमा सन् १९९९ देखि २००३ सम्म सोफिया नगर परिषदमा काम गरे। टर्की मूलका उनी अधिकार र स्वतन्त्रताका लागि आन्दोलनका लामो समयदेखिका आलोचक थिए। सन् २००९ को संसदीय निर्वाचनमा उनी कर्दजालीबाट गेर्बका तर्फबाट उठे र त्यो निर्वाचन क्षेत्रबाट उक्त दल बाहिरबाट वर्षौंमा सिट जित्ने पहिलो उम्मेदवार बने। गेर्बले निर्वाचन जित्यो र रशिदोभ बोयको बोरिसोभको पहिलो सरकारमा संस्कृति मन्त्री बने। सरकारले सन् २०१३ मा राजीनामा नदिएसम्म उनी पदमा रहे।
उनी नोभेम्बर २०१४ मा बोरिसोभको दोस्रो सरकारमा मन्त्रालयमा फर्किए र जनवरी २०१७ सम्म रहे। मे २०१५ मा मध्य सोफियामा राष्ट्रिय ग्यालरीको स्क्वायर ५०० को उद्घाटनलाई उनले मन्त्रीका रूपमा आफ्नो सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि मान्थे।
उनले धेरै वर्ष संस्कृति तथा मिडिया समितिको अध्यक्षता गरे र सन् २०२२ देखि २०२३ सम्म ४८औं राष्ट्रिय सभाको सभामुख बने।
विवाद र स्टुडियोमा फिर्ती
रशिदोभ आफ्ना स्पष्ट बोलीका लागि चिनिन्थे, जसले अक्सर आलोचना निम्त्याउँथ्यो। सन् २००१ मा सोफिया नगर हल बाहिर एक प्रहरी अधिकृतसँगको झगडापछि उनी छोटो समय हिरासतमा परे। अगस्ट २०२३ मा घरेलु हिंसा विरुद्ध संरक्षण ऐनमा संशोधनबारे संसदीय बहसका क्रममा खुला माइक्रोफोनले उनले सदनमा रहेका मानिसबारे गरेका अश्लील र अपमानजनक टिप्पणीहरू रेकर्ड गर्यो। अगस्ट ७ मा उनले संस्कृति तथा मिडिया समितिको अध्यक्षता छाडे र गेर्बको नेतृत्वबाट राजीनामा दिए। उनले माफी मागे र १ सेप्टेम्बर २०२३ मा राजनीति छाडे।
राजनीतिपछि उनी आफ्नो स्टुडियोमा फर्किए। सन् २०२५ को अन्त्यमा उनले बल्गेरियाली समाचार एजेन्सीमा जीवनचक्रबारे ६० नयाँ जलरङ र रेखाचित्रसहित द ट्री नामक क्रिसमस प्रदर्शनी खोले। त्यसको भाव उनले एक वाक्यमा राखेका थिए: «हामी जन्मन्छौं, हुर्कन्छौं, बुढा हुन्छौं र जान्छौं, र चालीस दिनपछि कसैले हामीलाई सम्झँदैन।»
स्रोतहरू
रेडियो बल्गेरिया (बल्गेरियाली राष्ट्रिय रेडियो): Sculptor and former culture minister Vezhdi Rashidov has died। सोफिया समाचार एजेन्सी नोभिनाइटले पनि ६ नोभेम्बर २०२६ मा उनको निधनको खबर दिएको थियो।
समयरेखा
- Dec 14, 1951भेज्दी लेटिफ रशिदोभ बल्गेरियाको दिमित्रोभग्राद मा टर्की मूलको परिवारमा जन्मिन्छन्।
- 1978रशिदोभले सोफियाको राष्ट्रिय कला एकेडेमीबाट मूर्तिकलामा स्नातक गर्छन्।
- 1985उनी पेरिसको सिटे इन्टरनासियोनाल देज आर्टमा आवासीय कार्यक्रममा जान्छन्।
- 2002राष्ट्रपति गेओर्गी पर्भानोभले उनलाई पहिलो श्रेणीको अर्डर अफ स्टारा प्लानिना प्रदान गर्छन्।
- 2009रशिदोभ बोयको बोरिसोभको पहिलो गेर्ब सरकारमा बल्गेरियाको संस्कृति मन्त्री बन्छन्।
- Nov 2014उनी बोरिसोभको दोस्रो सरकारमा संस्कृति मन्त्रीका रूपमा फर्किन्छन् र जनवरी २०१७ सम्म रहन्छन्।
- 2022रशिदोभ ४८औं राष्ट्रिय सभाको सभामुख बन्छन् र २०२३ सम्म पदमा रहन्छन्।
- Sep 1, 2023अघिल्लो महिना दल र समितिका पदबाट राजीनामा दिएपछि उनी राजनीतिबाट बाहिरिन्छन्।
- Nov 6, 2026रशिदोभको ७४ वर्षमा हृदयाघातबाट निधन हुन्छ, गेर्बले घोषणा गर्छ र परिवारले पुष्टि गर्छ।