हर्मुज जलडमरूमध्य नजिक दुई मालवाहक जहाज डुबे, आक्रमण तीव्र बन्दै

समुद्री अधिकारीहरूले भने अनुसार हर्मुज जलडमरूमध्य नजिक दुई मालवाहक जहाज डुबेका छन्। संयुक्त राष्ट्रको जहाज एजेन्सी अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री सङ्गठन (IMO) को तथ्याङ्क अनुसार फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इरानबीच युद्ध सुरु भएयता डुबेका यी दोस्रो र तेस्रो जहाज मात्र हुन्।

सिङ्गापुरमा दर्ता भएको कन्टेनर जहाज GFS Pride मङ्गलबार, अक्टोबर १३ मा जलडमरूमध्य पार गर्दै गर्दा अज्ञात प्रक्षेप्यले प्रहार गरेको थियो। २,८२४ वटा मानक २० फुट कन्टेनर बोक्न सक्ने उक्त जहाजमा आगलागी भयो र पछि डुब्यो, सिङ्गापुरको समुद्री तथा बन्दरगाह प्राधिकरणले भन्यो। चालक दलका सबै २१ सदस्यलाई सुरक्षित रूपमा उद्धार गरियो र कोही घाइते भएनन्। पाकिस्तानका हाइड्रोग्राफरले अक्टोबर १४ मा जारी गरेको नेभिगेसन चेतावनीले अन्य जहाजलाई डुबेको जहाजका तैरिरहेका कन्टेनरहरूबाट सावधान रहन भन्यो।

सिङ्गापुरको दोस्रो जहाज पनि प्रहारमा पर्यो

सिङ्गापुरमा दर्ता भएको अर्को कन्टेनर जहाज GFS Giselle बुधबार, अक्टोबर १४ मा प्रहारमा पर्यो। प्रहारले यसको हलमा क्षति पुग्यो, तर जहाज आफ्नै शक्तिले सुरक्षित लङ्गर गर्ने ठाउँमा पुग्यो। चालक दलका सबै २२ सदस्य सुरक्षित छन् र दुवै जहाजमा कोही सिङ्गापुरेली थिएनन्, प्राधिकरणले भन्यो।

बल्क क्यारियर Cape Dao पनि डुबेको छ, बुधबार प्रकाशित IMO तथ्याङ्क अनुसार। एन्टिगुवा र बारबुडा झन्डा भएको उक्त जहाजलाई सेप्टेम्बर २३ मा पहिलो पटक प्रक्षेप्यले प्रहार गरेको थियो, जसमा एक भारतीय चालक दल सदस्यको मृत्यु भएको थियो। बाँकी चालक दललाई त्यसैबेला उद्धार गरिएको थियो। बेलायती समुद्री जोखिम फर्म Vanguard ले उद्धार प्रयास असफल भएपछि जहाज डुब्दै गरेको रिपोर्ट गरिएको बतायो। डुबेका दुवै जहाजका व्यवस्थापक GFS Ship Management र Peonies Shipmanagement लाई सम्पर्क गर्न सकिएन।

जहाजलाई के ले हान्यो भन्नेमा विवाद छ

CNN ले प्रमाणित गरेको भिडियोमा GFS Pride मा पानी पस्दै गर्दा कालो धुवाँ उठेको देखियो। पछि खिचिएका स्याटेलाइट तस्बिरहरूमा सतहमा छरिएका कार्गो र घटनास्थल नजिक सानो तेलको दाग देखियो। इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यम Press TV ले जहाज तेहरानले अनुमति नदिएको मार्गमा समुद्री माइनसँग ठोक्किएको रिपोर्ट गर्यो। CNN ले उद्धृत गरेका विज्ञहरूले त्यो दाबीमाथि शङ्का गरे र ड्रोन आक्रमण बढी सम्भावित भएको बताए। कारण स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएको छैन।

पछिल्ला १० दिनमा आक्रमण तीव्र भए

जलडमरूमध्य वरपर जहाजमाथिका आक्रमण पछिल्ला १० दिनमा तीव्र रूपमा बढेका बेला यी डुबान भएका हुन्। इरानले आफ्ना बन्दरगाहहरूको अमेरिकी नाकाबन्दी र गत महिना लगाइएका कडा प्रतिबन्धहरूको जवाफमा आक्रमण तीव्र पारेको बताएको छ। इरानी अधिकारीहरूले यस महिनाको सुरुमा Reuters लाई तीव्र पारिएका आक्रमणको उद्देश्य नोभेम्बर ३ मा हुने अमेरिकी मध्यावधि चुनावअघि तेलको मूल्य उच्च राख्नु रहेको बताए। सिङ्गापुरले व्यापारिक जहाजमाथिका निरन्तर आक्रमणप्रति गहिरो चिन्ता व्यक्त गर्यो र तिनलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उल्लङ्घन भन्यो।

हर्मुजले समुद्रबाट ढुवानी हुने तेल र तरलीकृत प्राकृतिक ग्यासको ठूलो हिस्सा बोक्छ, त्यसैले त्यहाँका आक्रमण इन्धन मूल्यमा छिट्टै पुग्छन्। तथापि बिहीबार बिहान तेलको मूल्य घट्यो, व्यापारीहरूले छाया फ्लीट ट्याङ्करहरूमाथिका प्रतिबन्ध खुकुलो पार्ने सम्भावित अमेरिकी निर्णयलाई नियालिरहेका थिए। डिसेम्बर डेलिभरीका लागि Brent कच्चा तेल प्रति ब्यारेल १०४.२९ डलरमा कारोबार भयो, १.६७ प्रतिशत तल, र नोभेम्बर डेलिभरीका लागि अमेरिकी कच्चा तेल ९४.०१ डलर रह्यो, १.१४ प्रतिशत तल।

स्रोतहरू

डुबानबारे Reuters र CNN का रिपोर्टहरू, सिङ्गापुर समुद्री तथा बन्दरगाह प्राधिकरणका वक्तव्यहरू, र Hindu BusinessLine को प्रत्यक्ष बजार कभरेज।