ओहायो अदालतले EdChoice विद्यालय भौचर असंवैधानिक ठहर गर्‍यो

ओहायोको एउटा अपिल अदालतले १५ अक्टोबर २०२६ मा राज्यको EdChoice विद्यालय भौचर कार्यक्रम असंवैधानिक भएको फैसला गर्‍यो। यो निर्णय ओहायोको दशौं जिल्ला अपिल अदालतबाट आएको हो। निर्णय सर्वसम्मत थियो। अदालतले यसअघिको ट्रायल अदालतको फैसलालाई सदर गर्‍यो र कार्यक्रमले ओहायोको संविधान उल्लङ्घन गरेको ठहर गर्‍यो।

EdChoice, औपचारिक रूपमा Educational Choice Scholarship Program, ले विद्यार्थीलाई निजी विद्यालयको शुल्क तिर्न सार्वजनिक पैसा प्रयोग गर्छ। अपिल अदालतले कार्यक्रमले छुट्टै विद्यालय प्रणालीको वित्तपोषण गर्ने, निगरानीको अभाव रहेको र सार्वजनिक विद्यालयको खर्चमा सञ्चालन हुने बतायो। मुद्दा अगाडि बढ्दै गर्दा कार्यक्रम अहिलेका लागि यथावत रहन्छ।

ओहायोका परिवार, विद्यार्थी र विद्यालय जिल्लाका लागि यो फैसलाले एउटा प्रश्नको जवाफ दिन्छ र अर्को खुला छाड्छ। अदालतले अब दुई पटक वर्तमान कार्यक्रमले राज्यको संविधान पूरा नगर्ने बताएको छ। अन्तिम जवाफ सम्भवतः ओहायो सर्वोच्च अदालतबाट आउनेछ।

अदालतले के निर्णय गर्‍यो

न्यायाधीश David Leland ले निर्णय लेखे। न्यायाधीश Kristin Boggs र Shawn Dingus पनि प्यानलमा थिए। तीनै जना ट्रायल अदालतसँग सहमत भए।

न्यायाधीशहरूले EdChoice व्यवहारमा कसरी काम गर्छ भन्नेमा ध्यान दिए। सार्वजनिक पैसा सार्वजनिक प्रणालीबाट बाहिर जान्छ र निजी विद्यालयको शुल्क तिर्छ। अदालतले यो संरचनाले सार्वजनिक प्रणालीसँगै दोस्रो विद्यालय प्रणाली बनाउने बतायो। यसले कार्यक्रममा निगरानीको अभाव रहेको र राज्यले समर्थन गर्नुपर्ने सार्वजनिक विद्यालयबाट स्रोत तान्ने पनि बतायो।

रिपोर्ट गरिएअनुसार फैसलाले खर्चको आकारतिर पनि सङ्केत गर्‍यो। कार्यक्रमले करदाताको १.४ अर्ब डलरभन्दा बढी खर्च गर्छ। अदालतले त्यो आकारलाई समस्याको भागका रूपमा हेर्‍यो।

ओहायोका महान्यायाधिवक्ताले ओहायो सर्वोच्च अदालतमा अपिल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। त्यो अदालतले फैसला नगर्दासम्म EdChoice सञ्चालनमा रहन्छ। छात्रवृत्ति प्रयोग गर्ने विद्यार्थीले यो निर्णयले मात्र ती छात्रवृत्ति गुमाउँदैनन्।

मुख्य तथ्याङ्क

• निर्णय मिति: १५ अक्टोबर २०२६
• अदालत: ओहायोको दशौं जिल्ला अपिल अदालत
• मत: सर्वसम्मत, तीन न्यायाधीश
• कार्यक्रम खर्च: रिपोर्ट गरिएको फैसलाअनुसार करदाताको १.४ अर्ब डलरभन्दा बढी
• पहिलो फैसला: जुन २०२५, Franklin County की न्यायाधीश Jaiza Page द्वारा

मुद्दा कसरी सुरु भयो

मुद्दा Franklin County मा सुरु भयो। जुन २०२५ मा न्यायाधीश Jaiza Page ले पहिलो पटक कार्यक्रम असंवैधानिक भएको फैसला गरिन्। उनले अपिलका क्रममा आफ्नै फैसला रोकिन्, जसको अर्थ माथिल्ला अदालतले समीक्षा गर्दा कार्यक्रम जारी रह्यो।

सार्वजनिक विद्यालय जिल्लाहरूले मुद्दा हाले। उनीहरूले कार्यक्रमले सार्वजनिक विद्यालयबाट रकम मोड्ने तर्क गरे। त्यो तर्क मुद्दाको केन्द्रमा छ।

अपिल अदालत १५ अक्टोबर २०२६ मा त्यस तर्कको मूल कुरासँग सहमत भयो। यसले न्यायाधीश Page को निर्णय उल्टाउनुको सट्टा सदर गर्‍यो।

समर्थक र आलोचक के भन्छन्

समर्थकहरू कार्यक्रमको पक्षमा छन् र यसले परिवारलाई छनोट दिने बताउँछन्। Catholic Conference of Ohio र School Choice Ohio पहिलेको कभरेजमा उल्लेख गरिएका समर्थकमध्ये हुन्। उनीहरूका लागि EdChoice ले आमाबाबुलाई निजी भए पनि आफ्नो बच्चाका लागि उपयुक्त विद्यालय छान्न दिन्छ।

आलोचकहरू केही परिवारको छनोटले सबै विद्यार्थीलाई सेवा दिने सार्वजनिक विद्यालयमा लागत पर्ने बताउँछन्। Ohio Education Association ले जुन २०२५ को पहिलो फैसलाको प्रशंसा गरेको थियो।

राज्य सिनेटर Andrew Brenner ले १५ अक्टोबरको निर्णयलाई राजनीतिक भने। उनले राज्य सर्वोच्च अदालतले कार्यक्रमलाई सदर गर्ने अपेक्षा गरेको बताए।

अब के हुन्छ

अर्को कदम ओहायो सर्वोच्च अदालतमा अपिल हो। EdChoice ले ओहायोको संविधान पूरा गर्छ कि गर्दैन भन्नेमा राज्य कानुनअन्तर्गत त्यो अदालतको अन्तिम भनाइ हुनेछ।

अहिलेका लागि परिवारले तत्काल परिवर्तनको अनुमान नगरी आफ्ना विद्यालय र राज्यको मार्गदर्शनमा ध्यान दिनुपर्छ। कार्यक्रम यथावत रहन्छ।

यदि ओहायो सर्वोच्च अदालत तल्ला अदालतसँग सहमत भयो भने सांसदहरूले कार्यक्रम पुनर्लेखन गर्ने, सार्वजनिक विद्यालयलाई नयाँ तरिकाले वित्त दिने वा हालको EdChoice अन्त्य गर्ने विकल्प सामना गर्न सक्छन्। यदि उच्च अदालतले उल्टायो भने कार्यक्रम स्पष्ट कानुनी जितसहित जारी रहनेछ।