इरानले होर्मुज जलडमरूमध्यमा अर्को ट्याङ्कर माइनसँग ठोक्किएर आगो लागेको बताएको छ

इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोरले आइतबार, अक्टोबर १८ मा एउटा तेल ट्याङ्कर होर्मुज जलडमरूमध्यको दक्षिणी भागमा नौसेना माइनसँग ठोक्किएर विस्फोट भएको र त्यसको इन्जिन कोठामा आगो लागेको बताएको छ। रोयटर्सले सोमबार, अक्टोबर १९ को बिहान आफ्नो ग्लोबल बजार रिपोर्टमा यही दाबी राख्यो र इरानले जलडमरूमध्यमा अर्को ट्याङ्कर माइनसँग ठोक्किएको जानकारी दिएको उल्लेख गर्यो।

इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमले गार्डलाई उद्धृत गर्दै ट्याङ्करले जलडमरूमध्यका लागि तेहरानका नियम उल्लङ्घन गरेको बताए। गार्डका अनुसार जहाज निषेधित दक्षिणी मार्गमा प्रवेश गरेको थियो र क्षेत्र पार गर्दा त्यसले आफ्ना पोजिसनिङ र नेभिगेसन प्रणाली बन्द गरेको थियो।

के थाहा छैन

कुनै पनि रिपोर्टले ट्याङ्करको नाम दिएन। झण्डा, मालिक, कार्गो, चालक दलको सङ्ख्या वा हताहतीको कुनै विवरण दिइएन, र आइतबारको घटनाका सबै विवरण गार्ड र इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमबाटै आएका थिए। सोमबार बिहानसम्म माइन प्रहारको कुनै स्वतन्त्र पुष्टि सार्वजनिक भएको थिएन।

यो जलमार्गमा त्यो सावधानी महत्त्वपूर्ण छ। इरानले जलडमरूमध्यको उत्तरी किनार नियन्त्रण गर्छ र जहाजहरूले पार गर्नुअघि उसको अनुमति लिनुपर्ने माग गरेको छ। अमेरिकाले ती प्रतिबन्ध अस्वीकार गर्छ र विश्वका मुख्य ऊर्जा मार्गमध्ये एकबाट जहाजहरू स्वतन्त्र रूपमा जान पाउने अधिकार रहेको बताउँछ।

दुई दिनमा तेस्रो दाबी

आइतबारको दाबी गार्डले जलडमरूमध्यमा अरू दुई ट्याङ्कर माइनसँग ठोक्किएको बताएको एक दिनपछि आएको हो। शनिबार, अक्टोबर १७ मा इरानको रिभोलुसनरी गार्ड नौसेनाले प्रत्येकमा करिब २० लाख ब्यारेल कच्चा तेल बोकेका दुई तेल ट्याङ्कर नौसेना माइनसँग ठोक्किएपछि आगो लागेको बतायो। रोयटर्सले इरानको सरकारी समाचार एजेन्सी इर्नाबाट त्यो विवरण रिपोर्ट गर्यो र ती रिपोर्टको पनि कुनै स्वतन्त्र पुष्टि नभएको बतायो। इर्नाका अनुसार तीमध्ये दोस्रो जहाज चल्न नसक्ने अवस्थामा रह्यो।

जलडमरूमध्य वरपर जहाजमाथिका आक्रमण पछिल्ला दुई सातामा बढेका छन्। सामुद्रिक अधिकारीहरूले बुधबार, अक्टोबर १४ मा एउटा कन्टेनर जहाज र एउटा सुख्खा थोक मालवाहक जहाज छुट्टाछुट्टै घटनामा प्रक्षेप्यले लागेर जलडमरूमध्य नजिक डुबेको बताए। आइतबार संयुक्त अरब इमिरेट्सको खोर फक्कानको उत्तरपूर्वमा एउटा टगमा पनि दुई प्रक्षेप्य लागेको युनाइटेड किङ्डम मेरिटाइम ट्रेड अपरेसन्स कार्यालयले बताएको छ।

जलडमरूमध्य किन महत्त्वपूर्ण छ

होर्मुज जलडमरूमध्यबाट सामान्यतया विश्वको तेल आपूर्तिको करिब पाँच भागको एक भाग जान्छ। त्यसभित्रको कुनै पनि माइन, प्रक्षेप्य वा जफतको असर खाडीभन्दा धेरै पर इन्धनको मूल्यसम्म पुग्छ, त्यसैले विवरण थोरै भए पनि व्यापारीहरू तेहरानको हरेक नयाँ दाबीलाई नजिकबाट हेर्छन्।

गार्डका नौसेना कमाण्डर एडमिरल अली ओजमाईले यस साता आफ्ना नेभिगेसन प्रणाली बन्द गर्ने जहाजलाई शत्रुतापूर्ण मानिने चेतावनी दिए। अमेरिकाले जलमार्गमा तेहरानका प्रतिबन्धको जवाफमा इरानी तेल निर्यातविरुद्ध नौसेना प्रति नाकाबन्दी लगाएको छ।

नयाँ दाबीका बाबजुद सोमबार तेलको मूल्य घट्यो। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुसमाथिका केही प्रतिबन्ध हटाएपछि बजारमा थप आपूर्ति पुग्ने सम्भावना बढेको खबर आएपछि ब्रेन्ट कच्चा तेलको फ्युचर्स १.६ प्रतिशत घटेर ब्यारेलको १०८.०६ डलर र अमेरिकी कच्चा तेलको फ्युचर्स ०.७ प्रतिशत घटेर १००.७० डलरमा झरेको रोयटर्सले जनाएको छ।

स्रोतहरू

अक्टोबर १९ को रोयटर्स ग्लोबल बजार रिपोर्ट, गार्डको आइतबारको वक्तव्यबारे टाइम्स अफ इजरायललाई उद्धृत गरेको एफएक्सस्ट्रिट, सरकारी सञ्चारमाध्यमको विवरणबारे न्यूज सेन्ट्रल टिभी, र अक्टोबर १७ मा रिपोर्ट गरिएका दुई ट्याङ्करबारे रोयटर्स।