सिसीले साउदी अरेबियाको रक्षा गर्न रियादले मागे इजिप्टको संसदको समर्थन मागे

इजिप्टका राष्ट्रपति अब्देल फत्ताह अल-सिसीले शनिबार भने कि यदि रियादले मद्दत माग्यो भने इजिप्टले साउदी अरेबियाको रक्षा गर्न आवश्यक जुनसुकै कदम चाल्नेछ, र उनले संसदलाई आइतबार आपतकालीन बैठक बोलाएर आफूलाई अग्रिम रूपमा त्यो अधिकार दिन आग्रह गरे।

सिसीले इजिप्टको सैन्य एकेडेमीको दीक्षान्त समारोहमा बोलेका हुन्। "साउदी अरेबिया, उसको सुरक्षा वा स्थिरतालाई हानि पुग्न दिन्छौं भन्ने कुरा कल्पना पनि गर्न सकिँदैन," उनले भने। इजिप्टले कसैलाई आक्रमण गर्न नखोजेको तर रक्षाका लागि काम गर्न तयार रहेको उनले बताए।

"यसका लागि इजिप्टको संसदको स्वीकृति चाहिन्छ भन्ने मलाई थाहा छ, र यदि हामीलाई आग्रह गरियो भने त्यो अधिकार दिन सकियोस् भनेर आपतकालीन बैठक बोलाउन म आग्रह गर्छु," सिसीले भने। संसदले केही घण्टाभित्रै जवाफ दियो। अनुरोधको जवाफमा आइतबार अक्टोबर १८ मा दिउँसो १ बजे पूर्ण बैठक बस्ने घोषणा गरियो, तर कार्यसूची भने सार्वजनिक गरिएन।

उनले अहिले नै किन बोले

इरानसँग नजिक रहेको यमनको हुथी आन्दोलनले पछिल्ला दिनमा साउदी अरेबियामाथिका आक्रमण बढाएको छ, रियादको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र सरकारी तेल कम्पनी साउदी अरामकोमा प्रहार गरेको छ। युद्धविराम भंग भएपछि हुथी र अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त यमन सरकारका साउदी समर्थित सेनाबीच लडाइँ पनि फेरि सुरु भएको छ।

सिसीले भने कि इजिप्टले साउदी राजा सलमान र युवराज मोहम्मद बिन सलमानको मार्गदर्शन अनुसार काम गर्नेछ। यमनमा लडाइँ फेरि सुरु भएपछि युवराजले सेप्टेम्बर १५ मा सिसीलाई भेटेका थिए, र दुवैले सुरक्षा र लाल सागरमा जहाज आवागमनबारे छलफल गरेका थिए।

इजिप्ट र साउदी अरेबिया नजिकका साझेदार हुन्। सन् २०१३ मा सेनाले राष्ट्रपति मोहम्मद मोर्सीलाई हटाएपछि साउदी अरेबिया र अन्य खाडी देशले इजिप्टलाई अर्बौं डलर सहायता, केन्द्रीय बैंकमा निक्षेप र लगानी दिएका थिए। सन् २०१५ मा सरकारलाई हुथीविरुद्ध समर्थन गर्न यमन गएको साउदी नेतृत्वको गठबन्धनमा इजिप्ट पनि सामेल भएको थियो।

त्यही भाषणले उनको राष्ट्रपति कार्यकालको अन्त्य पनि तोक्यो

सिसीले त्यही दीक्षान्त भाषणमा आफ्नो पदमा रहने समय टुंगिइसकेको बताए। उनले आफ्नो राष्ट्रपति कार्यकाल सन् २०३० मा सकिने, संविधान संशोधन नहुने र यो प्रश्न "पूर्ण रूपमा टुंगिएको र छलफल नहुने" बताए।

७१ वर्षीय सिसी डिसेम्बर २०२३ मा पुनः निर्वाचित भएपछि छ वर्षे कार्यकाल बिताइरहेका छन्। सन् २०१९ को जनमतसंग्रहले स्वीकृत गरेका परिवर्तनले राष्ट्रपतिको कार्यकाल चार वर्षबाट छ वर्ष बनाए र उनलाई तेस्रो कार्यकालका लागि उठ्न दिए, जसले सन् २०३० सम्म बस्ने बाटो खोल्यो। ठूलो विरोध प्रदर्शनपछि सेनाले इजिप्टका पहिलो लोकतान्त्रिक रूपमा निर्वाचित राष्ट्रपति मोर्सीलाई हटाएपछि उनी सन् २०१३ मा सत्तामा आएका हुन्।

उनले आफूपछि आउने नेताहरू तयार पार्ने योजना पनि प्रस्तुत गरे। योजनाअनुसार इजिप्ट र विदेशी विश्वविद्यालयबाट विद्यावारिधि गरेका व्यक्तिले राष्ट्रपतिदेखि मन्त्रालय, प्रदेश र संसदसम्मका नेतृत्व पदका लागि सैन्य एकेडेमीमा ३० महिना तालिम लिनेछन्। संसदका सभामुखको निगरानीमा बुद्धिजीवी, राजनीतिज्ञ र उच्च शिक्षा तथा न्याय मन्त्रीहरू रहेको समितिले छनोटका नियम तय गर्नेछ र कानुनको मस्यौदा बनाउनेछ।

"जिम्मेवारी सम्हाल्न सक्षम छोराछोरीले इजिप्टको राज्य नभरिएसम्म म यसलाई छाड्ने छैन," उनले भने।

अब के हुन्छ

आइतबारको बैठक काइरो कति टाढा जान तयार छ भन्ने पहिलो परीक्षण हो। अधिकार दिए पनि त्यसले मात्र इजिप्टको सेनालाई कारबाहीमा पठाउँदैन। हुथी आक्रमण जारी रहँदा साउदी अरेबियाले औपचारिक अनुरोध गर्‍यो भने छिटो कदम चाल्न सिसीलाई कानुनी आधार भने दिनेछ।

युद्धले त्यही दिन मिश्रित संकेत पनि दियो। सानामा यमनको द्वन्द्वसँग जोडिएर थुनामा रहेका १५९ जना अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रस समितिको सहयोगमा रिहा भए। रेडक्रसले रिहाइ सानाका अधिकारीहरूले सुरु गरेको र यो स्टकहोम सम्झौताअन्तर्गत नपर्ने जनाएको छ।

स्रोतहरू

काइरोबाट Reuters र Associated Press को रिपोर्टिङ, र आइतबारको बैठकबारे इजिप्टको संसदको घोषणा।