काबो भेर्देमा मतदान, नेभेस दोस्रो कार्यकालको खोजीमा, रोसाले इतिहास रचिन्
टापु राष्ट्रमा आइतबार मतदान सुरु भयो, जहाँ राष्ट्रपति जोजे मारिया नेभेसले १९७५ मा स्वतन्त्रता पाएयता राष्ट्रपति पदका लागि उम्मेदवारी दिने पहिलो महिला जोआना रोसाको सामना गरिरहेका छन्, र यो मतदान आप्रवासन र रोजगारीले आकार दिएको छ।
मुख्य बुँदाहरू
- काबो भेर्देका मतदाताहरूले आइतबार राष्ट्रपति चुनावमा मतदान गर्न थाले, जसमा राष्ट्रपति जोजे मारिया नेभेस र जोआना रोसाबीच प्रतिस्पर्धा छ। रोसा सन् १९७५ मा टापुहरूले पोर्चुगलबाट स्वतन्त्रता पाएयता…
- एसोसिएटेड प्रेसले ३ लाखभन्दा बढी मानिस मतदानका लागि योग्य रहेको जनाएको छ। राष्ट्रिय निर्वाचन आयोगले विदेशमा बस्ने ७६,३८३ सहित ४१९,४४८ दर्ता भएका मतदाता सूचीबद्ध गरेको छ। विदेशस्थित दूतावासहरूमा…
- काबो भेर्देको स्वतन्त्रताका लागि अफ्रिकी पार्टी (PAICV) का ६६ वर्षीय नेभेस दोस्रो कार्यकाल खोजिरहेका छन् र उनलाई मनपर्ने उम्मेदवार मानिएको छ। उनी १५ वर्ष प्रधानमन्त्री भए र सन् २०२१ मा राष्ट्रपति…
काबो भेर्देका मतदाताहरूले आइतबार राष्ट्रपति चुनावमा मतदान गर्न थाले, जसमा राष्ट्रपति जोजे मारिया नेभेस र जोआना रोसाबीच प्रतिस्पर्धा छ। रोसा सन् १९७५ मा टापुहरूले पोर्चुगलबाट स्वतन्त्रता पाएयता राष्ट्रपति पदका लागि उम्मेदवारी दिने पहिलो महिला हुन्। मतदान स्थानीय समय अनुसार बिहान ८ बजे, ०९:०० GMT, सुरु भयो र साँझ ६ बजे, १९:०० GMT, बन्द हुन्छ। मतपत्रमा छ जना उम्मेदवार छन् र सिधै जित्न उम्मेदवारले ५० प्रतिशतभन्दा बढी मत ल्याउनुपर्छ।
एसोसिएटेड प्रेसले ३ लाखभन्दा बढी मानिस मतदानका लागि योग्य रहेको जनाएको छ। राष्ट्रिय निर्वाचन आयोगले विदेशमा बस्ने ७६,३८३ सहित ४१९,४४८ दर्ता भएका मतदाता सूचीबद्ध गरेको छ। विदेशस्थित दूतावासहरूमा मतदान गर्न करिब ७७,००० प्रवासी काबो भेर्देली दर्ता भएका छन्। यस द्वीपसमूहमा करिब ५ लाख बासिन्दा छन् र घरभन्दा प्रवासमा बस्ने मानिस बढी छन्, तीमध्ये अधिकांश पोर्चुगल र संयुक्त राज्य अमेरिकामा छन्।
दुई प्रमुख उम्मेदवार
काबो भेर्देको स्वतन्त्रताका लागि अफ्रिकी पार्टी (PAICV) का ६६ वर्षीय नेभेस दोस्रो कार्यकाल खोजिरहेका छन् र उनलाई मनपर्ने उम्मेदवार मानिएको छ। उनी १५ वर्ष प्रधानमन्त्री भए र सन् २०२१ मा राष्ट्रपति बने। उनको पार्टीले मे महिनामा ७२ संसदीय सिटमध्ये ३७ जित्यो, जसले नेभेसलाई राजधानी प्रायाका तत्कालीन मेयर फ्रान्सिस्को कार्भाल्होलाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्न दियो।
लोकतन्त्रका लागि आन्दोलनकी रोसा पूर्व न्यायमन्त्री हुन् र उनी नेभेसकी सबैभन्दा बलियो प्रतिद्वन्द्वी हुन्। उनको पार्टीले मे महिनाको मतदानअघि १० वर्ष शासन गरेको थियो। काबो भेर्देमा संसदीय र राष्ट्रपतीय मिश्रित प्रणाली छ, जसमा राष्ट्रपतिसँग भिटो अधिकार र मध्यस्थकर्ताको भूमिका हुन्छ। यो देश राजनीतिक रूपमा अस्थिर क्षेत्रमा आफ्नो स्थिरताका लागि परिचित छ, र यस वर्ष यसको पुरुष फुटबल टोली विश्वकपको नकआउट चरणमा पुगेपछि यसले विश्वको ध्यान खिच्यो।
मतदानको केन्द्रमा आप्रवासन
यस चुनावमा आप्रवासन र रोजगारी केन्द्रीय मुद्दा हुन्। घरमा रोजगारीको अभावले लामो समयदेखि आप्रवासन बढाएको छ। नेभेसले पुनः निर्वाचित भएमा आप्रवासनबारे युवा शिखर सम्मेलन आयोजना गर्ने वाचा गरेका छन्। रोसाले युवाहरूलाई "यहाँ घरमै आफ्नो भविष्य निर्माण गर्न र युवा काबो भेर्देलीहरूको विदेश पलायन रोक्न" दिने सरकारको आह्वान गरेकी छन्, एसोसिएटेड प्रेसले जनाएअनुसार।
धेरै मतदाता अझै राजनीतिक वर्गबाट टाढा महसुस गर्छन्। काबो भेर्दे विश्वविद्यालयकी राजनीतिशास्त्र र लैङ्गिक अध्ययनकी प्राध्यापक रोजेल्मा एभोराले एसोसिएटेड प्रेसलाई धेरै मतदाताले नेताहरूले आफ्ना दैनिक कठिनाइ नबुझेको महसुस गर्ने बताइन्।
अब के हुन्छ
कुनै उम्मेदवारले ५० प्रतिशत पार नगरेमा शीर्ष दुई उम्मेदवारबीच सन् २०२६ नोभेम्बर २९ मा दोस्रो चरणको मतदान हुनेछ। आइतबारको मतदानको दुईदेखि तीन दिनभित्र नतिजा आउने अपेक्षा छ। अहिले कुनै नतिजा छैन, र मतदान खुला रहँदा कुनै विजेता घोषणा गर्न सकिँदैन।
स्रोतहरू
बारबाडोस ग्याजेटले प्रकाशित गरेको एसोसिएटेड प्रेसको रिपोर्ट, राष्ट्रिय निर्वाचन आयोगलाई उद्धृत गर्दै हेडलाइन्सएक्स्ट्रा, र चिट्टुले प्रकाशित गरेको द हिन्दूको रिपोर्ट, तल लिङ्क गरिएको छ।
समयरेखा
- 1975काबो भेर्देले पोर्चुगलबाट स्वतन्त्रता पायो। यस चुनावसम्म स्वतन्त्रतायता कुनै महिलाले राष्ट्रपति पदका लागि उम्मेदवारी दिएकी थिइनन्।
- May 2026PAICV ले ७२ संसदीय सिटमध्ये ३७ जित्यो, र नेभेसले फ्रान्सिस्को कार्भाल्होलाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गरे।
- Nov 15, 2026राष्ट्रपति चुनावका लागि स्थानीय समय अनुसार बिहान ८ बजेदेखि साँझ ६ बजेसम्म मतदान खुल्यो, मतपत्रमा छ जना उम्मेदवार छन्।
- Nov 29, 2026पहिलो चरणमा कुनै उम्मेदवारले ५० प्रतिशतभन्दा बढी मत नल्याएमा मात्र शीर्ष दुई उम्मेदवारबीच दोस्रो चरणको मतदान हुनेछ।
स्रोतहरू
- Associated Press via Barbados Gazette: Polls open in Cape Verde in race with first female presidential candidate
- HeadlinesXtra: Cape Verde presidential election, emigration and youth jobs, citing the National Elections Commission
- The Hindu via Chittu: Cape Verde could elect first woman president since gaining independence in 1975