एनभिडिया र जेन्सेन हुआङ: के पुष्टि भयो, के आरोप मात्र हो

एनभिडिया लगातार दोस्रो दिन अमेरिकामा सबैभन्दा धेरै खोजिएको कम्पनी हो, र खोजहरूले तीन फरक कथालाई एउटैमा मिसाएका छन्। प्रमुख कार्यकारी जेन्सेन हुआङबारे व्यक्तिगत आरोप छ। कम्पनीभित्र शासन प्रक्रिया छ। र अन्य सबै ठूला चिप कम्पनी उकालो लाग्दा एउटा सेयर ओरालो लागेको छ। यो विश्लेषणले पुष्टि भएको कुरालाई आरोपबाट अलग गर्छ, र अब के हुन्छ भन्ने तय गर्ने मितिहरू राख्छ।

पुष्टि भएको अभिलेखबाट सुरु गरौं। एनभिडियाको बोर्डले हुआङ विदेशी गुप्तचर प्रयासको निशानामा परेको रिपोर्टबारे स्वतन्त्र निर्देशकहरूको समिति र बाह्य वकिलहरूद्वारा सञ्चालित स्वतन्त्र अनुसन्धान खोलेको छ। कम्पनी भन्छ, उसका गोप्य कुरा वा अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षा खतरामा परेको विश्वास गर्ने कुनै कारण छैन। हुआङ प्रमुख कार्यकारी नै छन्। उनले विवाहबाह्य सम्बन्ध स्वीकारेका छन् र कम्पनीसँग माफी मागेका छन्, र अनुसन्धानलाई समर्थन गर्ने र सहयोग गर्ने बताएका छन्।

बजारले के गर्यो

सोमबार एनभिडियाको सेयर १७८.६७ डलरमा बन्द भयो, ४.२७ प्रतिशत तल, बजार मूल्यमा करिब १९० अर्ब डलरको गिरावट। त्यही दिन न्यास्ड्याक २.७४ प्रतिशत बढ्यो। त्यो अन्तर नै लगानीकर्ताका लागि कथा हो: बजारले चिप सेयर बेचिरहेको थिएन, एउटा कम्पनीको शासन जोखिम बेचिरहेको थियो। बजार बढ्दा एनभिडिया किन घट्यो भनेर सोध्नेहरूले सही प्रश्न सोधेका छन्, र जवाफ अनुसन्धान हो, चिपको माग होइन।

सोमबार सेयरधनीहरूले क्यालिफोर्नियाको सान होजेको संघीय अदालतमा प्रस्तावित सामूहिक मुद्दा दायर गरे, एनभिडिया र हुआङले सम्बन्ध र त्यसका जोखिम नखुलाएर लगानीकर्तालाई भ्रमित गरेको आरोप लगाए। निवेदनमा नाम भएका प्रमुख वादी मार्क किस्टेनमाकर हुन्। मुद्दाले अनिर्दिष्ट क्षतिपूर्ति माग्छ। प्रस्तावित सामूहिक मुद्दा अदालतको कागजमा गरिएको आरोप हो। त्यसमा केही पनि प्रमाणित भएको छैन।

आरोप के हो, र के प्रमाणित छैन

द न्युयोर्क टाइम्सले पहिले रिपोर्ट गरेअनुसार अमेरिकी अधिकारीहरूले सिङ्गापुरको डाटा सेन्टर कम्पनी मेगास्पिडकी पूर्व कार्यकारी एलिस हुआङ चिनियाँ गुप्तचर सम्पत्ति थिइन् भन्ने निष्कर्ष निकालेका थिए। रोयटर्सले त्यो निष्कर्ष स्वतन्त्र रूपमा प्रमाणित गर्न नसकेको बताएको छ। चीनले आरोपलाई आधारहीन भनेर अस्वीकार गरेको छ। रोयटर्सले उद्धृत गरेको द इन्फर्मेसनको रिपोर्टिङले एलिस हुआङ र उनका साझेदारहरूले कम्तीमा ७.५ अर्ब डलरका प्रतिबन्धित एनभिडिया चिप चिनियाँ कम्पनीतर्फ पुर्याउन मद्दत गरेको आरोप लगाएको छ। त्यो आँकडा ढुवानीबारे प्रकाशित आरोप हो, अदालतको निष्कर्ष होइन, र एनभिडियाले त्यसलाई पुष्टि गरेको छैन।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सोमबार आफूले हुआङसँग कुरा गरेको, हुआङले ती महिला जासुस थिइन् भन्ने आफूलाई थाहा नभएको बताएको, र आफूले उनलाई विश्वास गरेको बताए। ट्रम्पले एफबीआईले विषय हेरिरहेको पनि बताए। बीबीसीले सोध्दा एफबीआईले टिप्पणी गर्न अस्वीकार गर्यो। एफबीआईले हेर्नु आरोप होइन, र हुआङविरुद्ध कुनै आरोप लागेको रिपोर्ट छैन।

यो किन महत्त्वपूर्ण छ

एनभिडिया सूचकाङ्कमा सामान्य कम्पनी होइन। यो अमेरिकी सेयर बजार सूचकाङ्कहरूको सबैभन्दा ठूलो तौलमध्ये एक हो, जसको अर्थ सामान्य बचतकर्ताले रोजे पनि नरोजे पनि पेन्सन र अवकाश कोषमार्फत यो कम्पनी राख्छन्। त्यसैले एनभिडियाको शीर्ष तहको शासन प्रश्न घरेलु बचतको प्रश्न हो, सिलिकन भ्यालीको कथा मात्र होइन।

व्यक्तिगत कथापछाडि नीतिगत लडाइँ पनि खुलिरहेको छ। तीन रिपब्लिकन हाउस समिति अध्यक्ष, ब्रायन मास्ट, जोन मुलेनार र रिक क्रफोर्डले नोभेम्बर ४ मा हुआङलाई पत्र लेखेर नोभेम्बर १८ मा बन्द ढोकाको ब्रीफिङमा बस्न र नोभेम्बर ११ सम्म पुष्टि गर्न भने। हाउस डेमोक्र्याटहरूले छुट्टै वाणिज्य सचिव हावर्ड लुटनिकसँग चिप निर्यात नीतिबारे जवाफ मागेका छन्, र अल्पसंख्यक नेता हकीम जेफ्रिजले पूर्ण ब्रीफिङ मागेका छन्। दुवै दलले सार्वजनिक रूपमा सोधिरहेका छन्: प्रतिबन्धित चिप चीन पुगे कि पुगेनन्, र सुरक्षा उपाय के थिए।

अब के हुन्छ

चार मितिले निकट भविष्य तय गर्छन्। नोभेम्बर ११ मा समिति अध्यक्षहरूलाई हुआङको जवाफ दिने समय सकिन्छ। नोभेम्बर १७ मा एनभिडियाले आम्दानी रिपोर्ट गर्छ। फिनहबले सङ्कलन गरेका विश्लेषक अनुमानले प्रति सेयर आम्दानी २.५२६ डलर र राजस्व १११.३५६ अर्ब डलर राखेका छन्। ती अनुमान हुन्, नतिजा होइनन्। नोभेम्बर १८ मा, हुआङले मिति स्वीकारेमा, माग गरिएको बन्द ढोकाको ब्रीफिङ हुनुपर्छ। आज राति बजार बन्द भएपछि कोरवीभले रिपोर्ट गर्छ, एउटा सानो एआई डाटा सेन्टर कम्पनी जसको नतिजा व्यापारीहरूले एआई खर्चको मापका रूपमा हेर्छन्। अक्टोबरमा उपभोक्ता मूल्य ०.४ प्रतिशत बढेको मंगलबारको मुद्रास्फीति रिपोर्ट आइसकेको छ र यस साइटमा प्रकाशित भइसकेको छ।

मुख्य आँकडा

सेयर मूल्य: सोमबारको बन्दमा १७८.६७ डलर, ४.२७ प्रतिशत तल। सोमबार गुमेको बजार मूल्य: करिब १९० अर्ब डलर। सोमबार न्यास्ड्याक: २.७४ प्रतिशत माथि। रिपोर्टिङमा आरोपित चिप ढुवानी: कम्तीमा ७.५ अर्ब डलर, अप्रमाणित। नोभेम्बर १७ का आम्दानी अनुमान: प्रति सेयर २.५२६ डलर, राजस्व १११.३५६ अर्ब डलर, दुवै अनुमान मात्र।

यो वित्तीय सल्लाह होइन। आफ्नै अध्ययन गर्नुहोस्।

स्रोतहरू

रोयटर्सले बोर्ड अनुसन्धान, सेयरधनी मुद्दा र ट्रम्पका भनाइ रिपोर्ट गर्यो। बिजनेस टुडे मलेसिया र फ्याक्ट डट नेटले सान होजे निवेदन, वादी र समितिको पत्रबारे रिपोर्ट गरे। इन्डियन इकोनोमिक अब्जर्भरले एएनआई सामग्रीबाट वासिङ्टनको प्रतिक्रिया रिपोर्ट गर्यो।