रुस छुटपछि रुबियो: अमेरिका भारत व्यापार सम्झौता 'धेरै नजिक'

अमेरिका र भारत व्यापार सम्झौताको धेरै नजिक रहेको विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले सोमबार उज्बेकिस्तानमा पत्रकारहरूलाई बताए। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले केही दिनभित्रै भारतीय निर्यातमा लाग्न सक्ने रुस प्रतिबन्धमा छुट दिएपछि उनको भनाइ आएको हो। "हामी अहिले भारतसँग व्यापार सम्झौता टुङ्ग्याउने प्रयासमा छौं र त्यसको धेरै नजिक छौं," रुबियोले भने। छुटको निर्णय गर्दा राष्ट्रपतिले व्यापार वार्तालाई पनि ध्यानमा राखेको उनले बताए।

शुक्रबार कार्यकारी आदेशबाट हस्ताक्षर भएको छुटले ग्राहम ऐन भनेर चिनिने कानुनअन्तर्गतका रुससम्बन्धी मुख्य प्रतिबन्ध र भन्सार अलग राख्यो। ती उपाय यसै साता सुरु हुन लागेका थिए। त्यसमा रुसी सामानमाथिको शुल्क र रुसी तेल तथा ग्यास किन्ने देशहरूमाथिको दण्ड पनि थियो, जसले भारतीय सामानलाई १०० प्रतिशतसम्म भन्सारको जोखिममा पार्थ्यो, किनकि भारत रुसी तेलका पाँच ठूला आयातकर्तामध्ये एक हो।

के छुट भयो र किन महत्वपूर्ण छ

भारत विश्वको तेस्रो ठूलो तेल आयातकर्ता र उपभोक्ता हो। यस वर्षको सुरुमा भारतले किन्ने कच्चा तेलको झण्डै आधा रुसबाट आउँथ्यो। खरिद अगस्टमा घट्यो र घट्दै गएको छ, तर मात्रा अझै ठूलो छ। रोयटर्सका अनुसार प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको सरकारले गत महिना नयाँ भन्सार उपायले वासिङ्टनसँगको सम्बन्ध बिगार्न सक्ने चेतावनी दिएको थियो।

ऊर्जा नै कथाको केन्द्र हो। अमेरिकी भन्सार छल्न भारतले रुसी तेल छिट्टै काटेमा क्षेत्रीय चुनावअघि इन्धनको मूल्य बढ्न सक्छ, वा मूल्य थाम्न सरकारले बढी खर्च गर्नुपर्छ। रुबियोले सोमबार त्यही भने: "केही देशका लागि वैकल्पिक स्रोतबाट ऊर्जा पाउन धेरै गाह्रो छ।" छुट अमेरिकाको राष्ट्रिय हितमा रहेको ट्रम्पले बताए।

पृष्ठभूमि

यो सम्झौता चीनले तेस्रो त्रैमासमा ४.५ प्रतिशत वृद्धि घोषणा गरेको सातामै वार्ता भइरहेको छ, जुन चिप निर्यातमा टिकेको थियो भने उसको सम्पत्ति क्षेत्र खुम्चियो। एसियामा व्यापार वार्ता आज दुई कुरामा घुम्छ: ऊर्जा कसले बेच्छ र चिप कसले बेच्छ। तेलले कूटनीतिज्ञभन्दा पहिले प्रतिक्रिया दियो: छुटपछि सोमबार ब्रेन्ट १.८ प्रतिशत घटेर प्रति ब्यारेल करिब १०७ डलरमा झर्यो।

अब के हुन्छ

रुबियो मंगलबार भारत आइपुग्छन्, क्षेत्रीय भ्रमणमा मुम्बई र जामनगर पनि जानेछन्, जुन भारतको रुसी तेल व्यापारको केन्द्रको रूपमा चिनिने रिफाइनरी सहर हो। छुटको आर्थिक प्रभाव मूल्याङ्कन गर्न राष्ट्रपतिले ६० दिनसम्म लिने रुबियोले शनिबार बताएका थिए।

मुख्य आँकडा

• हालका लागि हटेको भन्सार जोखिम: भारतीय सामानमा १०० प्रतिशतसम्म
• भारत: विश्वको तेस्रो ठूलो तेल आयातकर्ता
• रुस: यस वर्षको सुरुमा भारतको तेल आयातको झण्डै आधा, अगस्टयता घट्दै
• सोमबारको ब्रेन्ट: १.८ प्रतिशत घटेर करिब १०७ डलर प्रति ब्यारेल
• रुबियोले बताएको छुट समीक्षा अवधि: ६० दिनसम्म

स्रोतहरू

Reuters: Trump's Russia sanctions waiver eases India's energy woes, lifts trade deal chances Reuters (सिन्डिकेटेड): Trump's Russia sanctions waiver eases India's energy woes