युक्रेनसँग प्याट्रियट इन्टरसेप्टर सकियो: यो जाडोमा किएभका लागि यसको अर्थ के हो

युक्रेनसँग अमेरिकामा बनेको प्याट्रियट हवाई रक्षा प्रणालीका लागि मिसाइल सकिएको छ, सीएनएनले बिहीबार अक्टोबर १५ मा अवस्थाबारे जानकार स्रोतलाई उद्धृत गर्दै रिपोर्ट गर्यो। स्रोतले भन्यो, पछिल्लो ठूलो आक्रमणमा लगभग सबै ब्यालिस्टिक मिसाइल इन्टरसेप्टरको अभावका कारण रोकिएनन्। किएभका लागि यो खबर रात चिसो हुँदै जाँदा र रुसी आक्रमण फेरि ताप र बिजुलीमा केन्द्रित हुँदा आएको छ।

किन यो महत्त्वपूर्ण छ

प्याट्रियट उडानमै ब्यालिस्टिक मिसाइल रोक्न सक्ने थोरै प्रणालीमध्ये एक हो। अन्य हवाई रक्षाले ड्रोन र क्रुज मिसाइललाई ब्यालिस्टिक मिसाइलभन्दा राम्रोसँग सामना गर्न सक्छन्। इन्टरसेप्टर बिना विद्युत केन्द्र, सबस्टेसन र सहरका क्षेत्र कम सुरक्षित हुन्छन्, युक्रेनसँग अन्य प्रणाली भए पनि।

यो खाडल जाडोमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ। केन्द्रमा प्रहार भए मर्मतमा समय लाग्छ र घरमा ताप, बत्ती र पानी जान्छ। अक्टोबर १३ देखि १४ को रातको आक्रमणले जोखिम देखायो। रुसी ब्यालिस्टिक मिसाइलले किएभका तीन विद्युत केन्द्र र खार्किभका ऊर्जा स्थलमा प्रहार गर्यो। किएभमा चार जनाको मृत्यु भयो र २५ जना घाइते भए। युक्रेनी वायुसेनाले त्यस आक्रमणमा चार ब्यालिस्टिक मिसाइल रोकेको बतायो, जसले अन्तिम इन्टरसेप्टर त्यहीँ प्रयोग भएको संकेत गर्छ।

पृष्ठभूमि

राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले महिनौंदेखि भण्डार घट्दै गएको चेतावनी दिएका थिए। उनले अगस्ट २०२६ मा सीएनएनलाई युक्रेनलाई चाहिने इन्टरसेप्टरको दशांश मात्र बाँकी रहेको बताए। त्यसपछि किएभले थप मिसाइल र युक्रेनभित्रै प्याट्रियट इन्टरसेप्टर उत्पादन गर्ने अनुमति मागेको छ।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यस वर्षको सुरुमा त्यो अनुमतिको सम्भावना उठाए, तर त्यसलाई अघि बढाएनन्। अनुमतिले यो हप्ताको समस्या समाधान गर्दैन। इन्टरसेप्टर बनाउन कारखाना, पार्टपुर्जा र तालिमप्राप्त कामदार चाहिन्छ। तैपनि किएभले लामो युद्धमा यस्तो अभाव दोहोरिन नदिने एक मात्र उपाय स्थानीय उत्पादनलाई देख्छ।

विश्वभर आपूर्ति सीमित छ। इन्टरसेप्टर महँगा छन् र उत्पादन सीमित छ। अन्य देशले इरान युद्धका बेला भण्डार प्रयोग गरे वा आफ्नै बनाए। त्यो प्रतिस्पर्धाले नयाँ आपूर्ति किएभले चाहेको गतिमा किन आएन भनेर बुझाउँछ।

राजनीतिले दबाब थपेको छ। ट्रम्प प्रशासनले युक्रेनले रुसी रिफाइनरीमा आक्रमण जारी राखे गुप्तचर साझेदारी रोक्ने र युरोपेली देशलाई अमेरिकी हतियार किन्न रोक्ने चेतावनी दियो। ट्रम्पले ऊर्जा युद्धविराम घोषणा गरे, जसले दुवै पक्षलाई अचम्ममा पारेको देखियो। युक्रेनले तीन दिन रिफाइनरी आक्रमण रोक्यो, त्यसपछि अक्टोबर १५ मा फेरि सुरु गर्यो। किएभले अब रुसी तेल स्थलमा प्रहारको मूल्य र अमेरिकी समर्थन गुमाउने जोखिम तौलनुपर्छ।

ब्रसेल्समा के भयो

शुक्रबार अक्टोबर १६ मा ब्रसेल्समा जेलेन्स्कीले सार्वजनिक रूपमा युक्रेन अहिले यी मिसाइलका लागि प्राथमिक गन्तव्य नभएको र अधिकांश इन्टरसेप्टर मध्यपूर्व पठाइएको बताए। उनले युक्रेनलाई समर्थनमा लगानी गर्ने युरोपेली सरकारलाई धन्यवाद दिए।

ईयू नेताहरूले रुसविरुद्ध २२औं प्रतिबन्ध प्याकेज तयार गरिरहेको बताए। युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लायेनले रुसले घोषणा गरिएको ऊर्जा युद्धविरामको सम्मान नगरेको बताइन्। यी टिप्पणीले युरोपेली नेताहरू मस्कोमाथि दबाब बढाउन र थप हवाई रक्षाका लागि पैसा खोज्न खोजेको देखाउँछ।

वार्ताका बेला तनाव रोकिएन। अक्टोबर १६ मा रुसी ड्रोनले तीन जनाको ज्यान लियो र उत्तरपश्चिम युक्रेनमा करिब ३,७०,००० मानिसको बिजुली काटियो। त्यो आक्रमणमा ड्रोन प्रयोग भएको थियो, ब्यालिस्टिक मिसाइल होइन, तर यसले मर्मत टोली र ग्रिडमाथिको दैनिक बोझ देखाउँछ।

मुख्य तथ्यांक

• अक्टोबर १३ देखि १४ को रातको आक्रमणमा किएभका तीन विद्युत केन्द्रमा प्रहार
• त्यस आक्रमणमा किएभमा चार जनाको मृत्यु र २५ जना घाइते
• युक्रेनी वायुसेनाका अनुसार त्यस आक्रमणमा चार ब्यालिस्टिक मिसाइल रोकिए
• जेलेन्स्कीका अनुसार अगस्ट २०२६ मा चाहिने इन्टरसेप्टरको दशांश मात्र बाँकी
• अक्टोबर १६ मा ड्रोन आक्रमणपछि उत्तरपश्चिम युक्रेनमा करिब ३,७०,००० मानिसको बिजुली गयो
• ईयू नेताहरूका अनुसार रुसविरुद्ध २२औं ईयू प्रतिबन्ध प्याकेज तयार हुँदै छ

अब के हुन्छ

आगामी हप्तामा तीन कुरा हेर्नुपर्छ। पहिलो, युरोपेली पैसा वास्तविक इन्टरसेप्टर डेलिभरीमा बदलिन्छ कि र कति छिटो। कोषको वाचा मिसाइल आइपुग्दा मात्र काम लाग्छ। दोस्रो, युक्रेनमा इन्टरसेप्टर उत्पादन गर्ने अनुमति कुराबाट हस्ताक्षर भएको योजनामा जान्छ कि। तेस्रो, किएभले अमेरिकी दबाबविरुद्ध रिफाइनरी आक्रमणलाई कसरी तौलन्छ। युक्रेनले ती आक्रमण रोके रुसले तेल आम्दानी बढी राख्न सक्छ। जारी राखे गुप्तचर र हतियार समर्थन जोखिममा पर्छ।

किएभ र खार्किभका मानिसका लागि प्रश्न सरल छ। चिसो मौसम अघि र अर्को ठूलो ब्यालिस्टिक आक्रमण अघि पर्याप्त हवाई रक्षा आइपुग्छ कि। मर्मत टोलीले धेरै आक्रमणपछि बिजुली फर्काउन सक्छन्, तर केन्द्रमा प्रत्येक प्रहारले अर्को मर्मत कठिन बनाउँछ। प्याट्रियट इन्टरसेप्टर बिना युक्रेन आफ्ना सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ऊर्जा स्थलमाथि ज्ञात खाडलसहित जाडोमा प्रवेश गर्छ, र उसका नेताहरूले यो कुरा सार्वजनिक रूपमा भनिरहेका छन्।

स्रोतहरू

सीएनएन, ब्रसेल्सबाट सीएनएनको रिपोर्ट, आजु प्रेस र सीएनएन विश्लेषण। लिंकहरू यस लेखको स्रोत क्षेत्रमा छन्।