युक्रेनको एयर अलर्ट एप ह्याक, विकिरण र सडक लडाइँका झूटा चेतावनी पठाइए

युक्रेनको सार्वजनिक एयर अलर्ट एप आइतबार राति ह्याक भयो र किभमा विकिरणको खतरा रहेको झूटा चेतावनी पठायो। चेतावनी नोभेम्बर १ मा किभ समय अनुसार राति करिब २२:४७ बजे, GMT अनुसार २०:४७ बजे सुरु भए र तीन मिनेटभित्र प्रयोगकर्ताले विकिरण, आणविक चेतावनी, रासायनिक आक्रमण र सडक लडाइँबारे चार झूटा सन्देश पाए। युक्रेनको वायुसेनाले एपमा सम्भवतः शत्रुतापूर्ण हस्तक्षेप भएको र विकिरणको कुनै खतरा नभएको जोड दियो।

तीन मिनेटमा चार झूटा चेतावनी

पहिलो सन्देशमा लेखिएको थियो: "विकिरण खतरा। किभमा विकिरण खतरा घोषणा गरिएको छ।" दोस्रो सन्देश २२:४८ बजे रुसी भाषामा आयो। त्यसमा युक्रेनभर आणविक चेतावनी जारी गरिने र रुसको ओरेश्निक ब्यालिस्टिक मिसाइलको उल्लेख थियो। २२:४९ बजे थप दुई चेतावनी आए। एउटाले किभमा रासायनिक आक्रमणको चेतावनी दियो। अर्कोले किभमा सडक लडाइँको चेतावनी दिँदै मानिसलाई बाहिर ननिस्कन भन्यो। एपले खार्किभका लागि आणविक खतरा, रासायनिक खतरा र सडक लडाइँका चेतावनी पनि देखायो।

विकिरणको कुनै खतरा छैन, वायुसेना

वायुसेनाले छिट्टै जानकारी सच्यायो। "एयर अलार्म एपमा सम्भवतः शत्रुतापूर्ण हस्तक्षेप भएको छ। विकिरणको कुनै खतरा छैन! शान्त रहनुहोस् र हाम्रो च्यानलमा हाम्रा अपडेट हेर्नुहोस्," वायुसेनाले टेलिग्राममा भन्यो, जुन बयान रोयटर्सले रिपोर्ट गरेको थियो। वायुसेनाका प्रवक्ता युरी इग्नातले पनि AFP लाई एप ह्याक भएको पुष्टि गरे।

झूटा सन्देश फोनको स्क्रिनभन्दा बाहिर पनि पुगे। पश्चिमी ल्भिभ क्षेत्रमा एपका कारण लाउडस्पिकरबाट विकिरण खतराको संकेत केही समय बजाइयो र त्यहाँका अधिकारीले विकिरणको कुनै खतरा नभएको बताए। भिन्नित्सिया क्षेत्रमा गभर्नर नाताल्या जाबोलोत्नाले घटनालाई एपमाथिको साइबर आक्रमण भनिन् र बासिन्दालाई सन्देशमा आएका लिङ्कमा क्लिक नगर्न चेतावनी दिइन्।

अनधिकृत हस्तक्षेपपछि एप स्थगित

एपको टोलीले तेस्रो पक्ष जिम्मेवार रहेको बतायो। "तेस्रो पक्षले एपको काममा अनधिकृत हस्तक्षेप गरे। हामीले पुश नोटिफिकेसन बन्द गरेका छौं र एप अस्थायी रूपमा स्थगित गरेका छौं," टोलीले भन्यो। एपले व्यक्तिगत डेटा भण्डारण नगर्ने पनि टोलीले बतायो। युक्रेनको गलत सूचना विरुद्धको केन्द्रले एपमा देखाइएको खतरा स्तरको जानकारी वास्तविकतासँग मेल नखाने बतायो र रणनीतिक सञ्चार केन्द्र SPRAVDI ले ह्याकको आरोप रुसलाई लगायो।

झूटा चेतावनी करिब एक घण्टापछि हटाइए। मध्यरातसम्ममा राज्य आपत्कालीन सेवाले देशव्यापी चेतावनी प्रणाली सामान्य रूपमा काम गरिरहेको बतायो। राजधानीका लागि छुट्टै रहेको किभ डिजिटल एप प्रभावित भएन।

एयर अलर्ट एप Ajax Systems र Stfalcon ले युक्रेनको डिजिटल रूपान्तरण मन्त्रालयको सहयोगमा विकास गरेका हुन्। यसले आउँदै गरेका रुसी मिसाइल र ड्रोन आक्रमणबारे प्रयोगकर्तालाई तुरुन्त चेतावनी दिन्छ, त्यसैले कहिले आश्रय लिने भन्ने निर्णयका लागि यसमा भर पर्ने मानिसका लागि यसको विश्वसनीयता सुरक्षाको विषय हो।

स्रोतहरू

रोयटर्स: युक्रेनी वायुसेनाले सार्वजनिक हवाई आक्रमण चेतावनी एप ह्याक भएको बताएको छ BBC News, Life News Agency मार्फत: युक्रेनको हवाई चेतावनी एप ह्याक BBC News, NewsCord मार्फत: युक्रेनको एयर अलार्म एप ह्याक The Kyiv Independent, Abijita मार्फत: युक्रेनको हवाई चेतावनी एपमा झूटा चेतावनी