ग्रीनल्याण्डको संसदले अमेरिकी सुरक्षा सम्झौता 16-0 मतले अनुमोदन गर्‍यो, दुई नयाँ अमेरिकी सैन्य बेसको बाटो खुल्यो

नुक, ग्रीनल्याण्ड। ग्रीनल्याण्डको संसदले मंगलबार डेनमार्क र संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको सुरक्षा सम्झौता अनुमोदन गर्न 16 का विरुद्ध 0 मत दियो। यसले टापुमा दुई नयाँ अमेरिकी सैन्य बेस र आर्कटिक रक्षामा अमेरिकाको ठूलो भूमिकाको बाटो खोल्छ। सात सांसद अनुपस्थित रहे। कुनै पनि सांसदले सम्झौताको विरुद्ध मत दिएनन्।

यो सम्झौता सेप्टेम्बरमा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प, डेनमार्ककी प्रधानमन्त्री मेटे फ्रेडेरिक्सेन र ग्रीनल्याण्डका प्रधानमन्त्री जेन्स-फ्रेडेरिक निल्सेनले न्युयोर्कमा संयुक्त राष्ट्र महासभाको छेउमा हस्ताक्षर गरेका थिए। ग्रीनल्याण्डमाथि नियन्त्रण लिने ट्रम्पका बारम्बारका धम्कीपछि आएको महिनौंको तनाव अन्त्य गर्न यो सम्झौता लेखिएको हो। ग्रीनल्याण्ड उत्तरी अमेरिका र युरोपबिच आर्कटिकमा रहेको, ठूला खनिज भण्डार भएको स्वशासित डेनिस क्षेत्र हो।

सम्झौताले के गर्छ

सम्झौताले ग्रीनल्याण्डमा अमेरिकी सेनाको भूमिका बढाउँछ। यसले दुई नयाँ अमेरिकी बेस सम्भव बनाउँछ र ट्रम्पले योजना गरेको गोल्डेन डोम मिसाइल रक्षा प्रणालीलाई समेट्छ। त्यसैसँगै यसले टापुमाथि डेनिस सार्वभौमिकता र ग्रीनल्याण्डवासीको आफ्नो भविष्य आफैँ तय गर्ने अधिकार पुनः पुष्टि गर्छ। ग्रीनल्याण्डले कुनै दिन स्वतन्त्रता रोजे पनि सम्झौता लागू रहनेछ, र यसको घोषित लक्ष्य आर्कटिक र उत्तरी एट्लान्टिकमा सुरक्षा बलियो बनाउनु हो।

ग्रीनल्याण्डका विदेशमन्त्री मुटे एगेडेले अनुमोदनलाई क्षेत्रका लागि महत्त्वपूर्ण कदम भने। मत हुनुभन्दा केही अघि नुकमा सांसदहरूसँग बोल्दै उनले भने: "शान्ति र स्थिरता अब हामीले सामान्य रूपमा लिन सक्ने कुरा रहेन भनेर हामीले स्वीकार गर्नुपर्छ।" गत महिना भएको पहिलो बहसमै अधिकांश सांसदले सम्झौताप्रति समर्थन जनाइसकेका थिए।

स्वतन्त्रता पक्षका शंका

सबै दलले उत्साहका साथ सम्झौतालाई समर्थन गरेनन्। ग्रीनल्याण्डको स्वतन्त्रता अभियानसँग सबैभन्दा नजिक रहेको विपक्षी दल नालेराकले टापुले यसबाट के पाउँछ भनेर प्रश्न उठायो। त्यसका अध्यक्ष पेले ब्रोबर्गले भने: "हामी स्वतन्त्र राज्य भएपछि हामीलाई फाइदा हुने राम्रो सम्झौता खोजिरहेका छौं। तर यस सम्झौताबाट कुनै आर्थिक फाइदा प्राप्त भएको छैन।" सदनमा त्यही बहस चलिरहँदा सात अनुपस्थिति आए।

मतअघिका महिनौंको दबाब

यो मतले वासिङ्टनसँगको ग्रीनल्याण्डको सम्बन्धमा कठिन वर्षको अन्त्य गर्छ। यस वर्षको जनवरीमा ह्वाइट हाउसले ट्रम्पले सैन्य बलको सम्भावित प्रयोगसहित टापु अधिग्रहण गर्ने उपाय खोजिरहेको बताएको थियो। यो खुलासाले युरोपभरका सरकारहरूलाई चिन्तित बनायो र तनाव घटाउन महिनौंको कूटनीति सुरु भयो। सेप्टेम्बरको सम्झौता त्यसैको नतिजा हो: बढी अमेरिकी पहुँच र टापुमा ठूलो अमेरिकी उपस्थिति, तर ग्रीनल्याण्ड डेनिस नियन्त्रणमै रहने गरी।

अब के हुन्छ

ग्रीनल्याण्डको मत अनुमोदनको आधा भाग मात्र हो। डेनमार्कको संसदले विधेयकको पहिलो पठन नोभेम्बर 11 मा गर्छ, त्यसपछि नोभेम्बर 19 मा दोस्रो पठन र मत हुन्छ। डेनमार्क र ग्रीनल्याण्ड दुवैले अनुमोदन पूरा गरेपछि सम्झौता लागू हुन्छ। यसलाई अमेरिकी सिनेटको स्वीकृति आवश्यक पर्दैन।

स्रोतहरू

नोभेम्बर 3 मा ग्रीनल्याण्डको संसदमा भएको अनुमोदन मतबारे रोयटर्सको रिपोर्टिङ, र त्रिपक्षीय सुरक्षा सम्झौताको स्वीकृतिबारे ग्रीनल्याण्डको इलुलिसाटबाट एसोसिएटेड प्रेसको रिपोर्टिङ।